« Vorige pagina — Volgende pagina »

Pierre H. Dubois en Simone Dubois “Zonder vaandel” is een biografie uit 1993 die tot stand is gekomen nadat de twee (of missschien alleen Simone) ‘bevriend’ is geraakt met Belle na het werken aan een monografie.

Er is ook een brieven-uitgave om naast deze biografie te lezen, getiteld “Rebels en beminnelijk”. Eerdere vertalingen van de brieven werden gemaakt door Greetje van den Bergh.

Wat schrijven ze over Hume dan:

– er was veel contact met de Schot James Boswell:

“Hoe gecharmeerd zij ook van de onberekenbare Schot was, zij werd er zich zeker ook meer en meer bewust van dat dit curieuze fenomeen wel een heel speciaal soort vriend, maar nooit een echtgenoot voor haar had kunnen zijn.
Hij wist dat ook zelf wel. Onder een lawine van pathetische capriolen maakte hij duidelijk dat zijn levensgevoel zich niet met het hare verdroeg. De godsdienst bijvoorbeeld, dat was een rpobleem waarmee hij zich zo weinig mogelijk inliet. Hij zag zichzelf niet als een kwezel, maar hij gaf haar de dingende raad nooit over metafysische duisternissen te piekeren. Voor een man was dat al onzinnig, hoeveel d te meer dan niet voor een vrouw? Hij bracht haar in herinnering dat David Hume tot de conclusie was gekomen dat een mens zich maar het best met het gewone leven kon bezighouden. Wat dat aanging, was zij werkelijk in het voordeel, want zij behoorde tot een van de meest vooraanstaande families in de Zeven Provinciën, ze had een mooi vermogen en ze was een knappe verschijning.” [139]

– Essay on Human Understanding (Bedoelen ze de Enquiry?) lievelingsboek

“Belle was net zo min anglomaan als francofiel, wat zij uitdrukkelijk wenste was ‘van het land van iedereen’te zijn. Maar haar bijna fysieke honger naar kennis had niet ind e laatste plaats betrekking op wat uit Engeland kwam. In januari 1764 had zij in een brief aan d’Hermenches de verzuchting geslaakt dat zij absoluut het werk van Newton wilde leren; wij weten dat zij Lock las, de filosoof wiens invloed gedurende heel de tweede helft van de achttiende eeuw bleef groeien,

oh ja?

en David Hume’s Essay on Human Understanding werd een lievelingsboek waarover zij een kwart eeuw later nog bij herhaling met bewondering sprak. Het deed haar verlangen de filosoof in zijn geboorteland te ontmoeten.

– Verblijf in Londen (oktober 1766 – weinig informatie over eerste periode beschikbaar omdat ze volgens de auteurs ‘overdonderd’ was – tot februari? 1767) [234-245]

Het bezoek dat belle aan haar familie in ungar Hill bracht was een intermezzo; zij was in Londen nog niet uitgekeken, al naderde het moment waarop zij haar reis moest beëindigen en weer naar Holland terugkeren. Een van de dingen die zij zich had voorgenomen…

Weer iets geleerd!

Heb zojuist drie exemplaren van de Wysgeerige en Staatkundige Verhandelingen doorgebladerd met de vingerafdruk:

Titel: Wysgeerige en staatkundige verhandelingen. / By David Hume. ; Translated from the English
Impressum: Rotterdam, A. Bothall, D. Vis and P. Holsteyn booksellers, 1766
Formaat: 8°
Collatie: *6 A-2D8 2E2
Vingerafdruk: 176608 – a1 *2 ze : a2 *4 der – b1 A $’ : b2 2E2 n$te$
Typografische informatie: x (typografische titelpagina), i (lettertype romein)
Auteur: David Hume (1711-1776)
Alternatieve titel: Essays, moral and political. Dutch
Jaar: 1766
Drukker / Uitgever: Bothall, Abraham Rotterdam, 1757-1800; Vis, Dirk (II) Rotterdam, 1758-1801; Holsteyn, Pieter Rotterdam, 1761-1800
Onderwerpstrefwoord: Philosophy; Political science; Economics
Signatuur: Amsterdam, UB: OG 63-6217
Amsterdam, UB: O 63-2140
Amsterdam, UB: O 63-9071
Den Haag, KB: 891 C 29
Rotterdam, Gemeentebibliotheek: 20 D 36

Die hebben ze nog twee keer in andere bibliotheken dus.

Dan is er nog het exemplaar uit 1764, met de volgende STCN-beschrijving:

Titel: Wysgeerige en staatkundige verhandelingen. / By David Hume. ; Translated from the English
Impressum: Amsterdam, K. van Tongerlo, 1764
Formaat: 8°
Collatie: *6 A-2D8 2E2
Vingerafdruk: 176408 – a1 *2 $z : a2 *4 er – b1 A $’ : b2 2E2 $te$v
Typografische informatie: x (typografische titelpagina), i (lettertype romein)
Auteur: David Hume (1711-1776)
Alternatieve titel: Essays, moral and political. Dutch
Jaar: 1764
Drukker / Uitgever: Tongerlo, Kornelis van (I) Amsterdam, 1741-1765
Onderwerpstrefwoord: Philosophy; Political science; Economics
Signatuur: Amsterdam, UB: O 62-4405
Utrecht, UB: THO: DIJNS 22-362

waarvan ik dus de helft van de beschikbare exemplaren heb gezien.

In de repositories van de verschillende universiteiten heb ik geen directe ‘hits’ gehad, wel een aantal interessante scripties/publicaties.

UvA (alleen een vergelijking van Mandeville en Hume)
Erasmus (niets)
Utrecht (geen repository gevonden, wel scripties bij Mijnhardt)
VU (Joris van Eijnatten)
RUG (http://dissertations.ub.rug.nl/faculties/non-rug/1998/VegaJA/)
RUN/KUN (niets)

BOTHALL:

auctioneer: Bothall, Abraham

auction date: 1785-08-15
location: Rotterdam
reference:
Bibl. Kon. Ver. v.h. Boekenvak, Luchtmans Archief, Auctie-rekeningen

keyword(s):
anoniem
*******************
auctioneer: Bothall, Abraham

auction date: 1785-12-22
location: Rotterdam
reference:
Bibl. Kon. Ver. v.h. Boekenvak, Luchtmans Archief, Auctie-rekeningen

keyword(s):
anoniem
*************
auction
auctioneer: Bothall, Abraham

auction date: 1778-07-18
location: Rotterdam
reference:
Bibl. Kon. Ver. v.h. Boekenvak, Luchtmans Archief, Auctie-rekeningen

keyword(s):
anoniem
************
auctioneer: Bothall, Abraham

auction date: 1772-12-17
location: Rotterdam
reference:
Bibl. Kon. Ver. v.h. Boekenvak, Luchtmans Archief, Auctie-rekeningen

keyword(s):
anoniem
******************
auctioneer: Bothall, Abraham

auction date: 1765-08-06
location: Rotterdam
reference:
Bibl. Kon. Ver. v.h. Boekenvak, Luchtmans Archief, Auctie-rekeningen

keyword(s):
anoniem
*********************
auction
auctioneer: Bothall, Abraham

auction date: 1759-02-28
location: Rotterdam
advertisement:
Leidse Courant 1759, 22 (dwars verso); 26, editie 2

Op de Zaal boven de Beurs. Geveild werden Nederduitse boeken met enige Latijnse, Franse en Engelse werken. Met een appendix van voornamelijk Nederduitse boeken.

keyword(s):
anoniem

anoniem
******************
auctioneer: Bothall, Abraham & Dirk (II) Vis

auction date: 1764-11-12
last day: 1764-11-13
location: Rotterdam
advertisement:
Leidse Courant 1764, 133

Met prenten en liefhebberijen.

keyword(s):
Woordhouwer, F.
**********************
auction
auctioneer: Burgvliet, Jakob & Abraham Bothall

auction date: 1788-06-09
location: Rotterdam
advertisement:
Oprechte Haarlemse Courant 1788, 22 mei, p. 2 dwars; 5 juni, p. 3

De veiling vond plaats op 9 juni en volgende dagen. Volgens de advertenties betrof het een verzameling boeken en prentwerken, gouden en zilveren medailles, schilderijen, tekeningen, crayonnen en miniaturen, losse en gebonden prentkunst en kunstkasten en liefhebberijen nagelaten door J.W. Heybroek.

keyword(s):
Heybroek, Jan Willem
location: Rotterdam
******************
auction
catalogue: Catalogus van eene fraaye verzameling welgeconditioneerde boeken. [Collected by a citizen of Rotterdam]. [Rotterdam]: [Jakob Burgvliet & Abraham Bothall], [1788]. 8°: [4] 120 p.

person: Burgvliet, Jakob

person: Bothall, Abraham

auction date: 1788-06-09
location: Rotterdam
identificatie: IDC-cat. 1056

microfiche: mf 1763-1764
annotation: reproductie op microfiche, ter inzage op leeszaal Bijzondere Collecties

original shelfnumber: The Hague, KB Verz. Cat. 8229.

auction cat. private library

place of publication: Rotterdam

keyword(s):
Heybroek, Jan Willem
****************
auction
auctioneer: Tiele, Johannes & Abraham Bothall

auction date: 1770-04-12
location: Rotterdam
advertisement:
Leidse Courant 1770, 41, editie 2

Met een appendix. Gegevens betreffende geboorte en overlijden van Van Gijsen ontleend aan Van Lieburg, Repertorium van Nederlandse hervormde predikanten.

bibliography:
Lieburg, F.A. van, Repertorium van Nederlandse hervormde predikanten tot 1816. Deel I: predikanten. Dordrecht, 1996.

keyword(s):
Riethoven, J.
profession: heelmeester

Gijsen, Adrianus van (Delft circa 1698 – 1769)
profession: predikant
location: Biervliet
***********************
auction
auctioneer: Tiele, Johannes & Abraham Bothall

auction date: 1769-07-17
location: Rotterdam
advertisement:
Leidse Courant 1769, 83

keyword(s):
Plemp Mz, J.

A.S.
**********************
auction
auctioneer: Tiele, Johannes & Abraham Bothall

auction date: 1767-10-19
location: Rotterdam
advertisement:
Leidse Courant 1767, 113

keyword(s):
Sanders, Gerard
profession: kunstschilder
**********************
auction
auctioneer: Tiele, Johannes & Abraham Bothall

auction date: 1760-08-07
location: Rotterdam
advertisement:
Leidse Courant 1760, 93

keyword(s):
F.H.V.B.
****************
auction
auctioneer: Tiele, Johannes & Abraham Bothall

auction date: 1760-10-21
location: Rotterdam
advertisement:
Leidse Courant 1760, 125

Met een appendix. Advertentie met titels.

keyword(s):
A.D.A.

anoniem

TONGERLO

52 hits (voornamelijk andermans veilingen:

auction
auctioneer: Tiele, Johannes & Abraham Bothall

auction date: 1760-10-21
location: Rotterdam
advertisement:
Leidse Courant 1760, 125

Met een appendix. Advertentie met titels.

keyword(s):
A.D.A.

anoniem

catalogue
[ Book Sales Catalogues ]
Catalogus van eene fraaije verzameling […] boeken. [Rotterdam]: [Dirk (II) Vis], [1800]. 8°: [2] 88 p.
collector: A.K.V. & M.V.A.
auctioneer: M.V.A.
Rotterdam 1800-07-21

2
catalogue
[ Book Sales Catalogues ]
Catalogus librorum. [Rotterdam]: [Hendrik Beman & Dirk (II) Vis], [1776]. 8°: [10] 242 p.
collector: P.G. = Paulus Gevers (1741-1797)
auctioneer: Paulus Gevers (1741-1797)
Rotterdam 1776-03-25

3
catalogue
[ Book Sales Catalogues ]
Catalogus van eene uitmuntende verzameling van schilderyen. Rotterdam: Dirk (II) Vis, [1793]. 8°: [2] 84 p.
collector: anonymous
auctioneer: Vis, Dirk (II)
Rotterdam 1793-06-26

4
catalogue
[ Book Sales Catalogues ]
Catalogus van een kleene [!], doch keurige verzameling Nederduitsche boeken. [Collected by a Rotterdam magistrate]. [Rotterdam]: [Dirk (II) Vis], [1789]. 8°: [2] 46 4 p.
collector: Wallen, Pieter van der
auctioneer: Vis, Dirk (II)
Rotterdam 1789-03-25

**************************

tijdelijk gestaakt vanwege de enorme hoeveelheid hits en twijfel over het nut van het zoeken naar veilingen als het ANDERMANS veilingen zijn.

(taal: Nederlands, tussen 1738-1850)
******************************
The order of the publishers’ names in the imprint varies, and the title changes in vols. 6-8 to: Historie van Groot Brittannie.

Meer informatie
Historie van Engeland: van den inval van Julius Caesar tot de staetsverandering in ’t jaer 1688, of komste van Willem III. op den troon ; in agt deelen
Door David Hume, Amersfoort (Netherlands), Gemeente
Bijdrager Amersfoort (Netherlands). Gemeente
Gepubliceerd door By Losel, Bosch, Smithof, Burgvliet, Arrenberg en Beman, 1774
******************************
Deel 6-8 het titel: Historie van Groot Brittannie.

Meer informatie
Historie van Engeland: van den inval van Julius Caesar tot de staetsverandering in’t jaer 1688, of komste van Willem III op den troon
Door David Hume
Gepubliceerd door Losel, Bosch, Smithof, Burgvliet, Arrenberg, Beman, 1774
***********************************

Wysgeerige en staatkundige verhandelingen
Door David Hume
Gepubliceerd door by Kornelis van Tongerlo, 1764
436 pagina’s
*******************************

Wysgeerige en staatkundige verhandelingen
Door David Hume, Netherlands) Aloysius College (Hague
Bijdrager Abraham Bothall, Dirk Vis, Pieter Holsteyn
Gepubliceerd door By Abraham Bothall, Dirk Vis, en Pieter Holsteyn, boekverkoopers, 1776

De Staatkundige Verhandelingen zijn misschien dus nog een DERDE keer uitgegeven in 1776, door dezelfde uitgevers, die zich misschien het Aloysius College noemden – of het is de naam van de bibliotheek waar het boek is gesignaleerd?

« Vorige pagina — Volgende pagina »