DUUR: Cl. 1740-08-27
Assendelft, Dorothea van, widow of Willem Six
auction cat. private library
Catalogus. Van een uytnemende […]

versameling van nouvelles. Haarlem: Jan van

Lee, [1740]. 4°: [4] p.
Haarlem, GA 38 B 1.
CAT. 1200; MF. 2037
RECORD: 1564

“Nouvelles van den Jaaren 1574 tot 1700”

*****************************************

1754-11-05
Spinniker, Adriaan (1676-1754)
auction cat. private library
Catalogus librorum, manuscriptorum et

picturarum. [Collected by a Haarlem Mennonite

preacher and poet]. Haarlem: Jan Bosch,

[1754]. 8°: [2] 143 p.
Haarlem, SB 95 H 89 [ms. prices; some buyers’

names; p. 107-110 are lacking; added titles;

proceeds calculations].
CAT. 1263; MF. 2115-2117
RECORD: 1599

Uitsluitend Latijnse en Nederduitsche boeken,

wel tussen de vertalingen in octavo (3000+):

(m.u.v.: 20 franse octavo’s)

Barbeyracq – Verzameling van redvoeringen
Puffendorf
Boyle – Eind-oorzaken der Natuurlijke dingen
Fontenelle – Van veele Waerelden.
Machiavel – Historie van Florence
Temple – Historische Gedenkschriften en

“verscheide Tratctaten”
Puffendorf – Inleidingen tot d ehistorien /

twee delen
Fenelon – Bewijs dat God is x2 en

Zamenspraaken, Maximen der heiligen
Erasmus – Van de Tong
Steelde – De christen held
Potter – over ’t getal van 666
Herberts – Over Romeinen
Malebranche – Ontdekking der Waarheid

Smith – Verhandeling van het regenwater

Gevallen van Robinson Crsoe

Rabus

“Quakzalvern der Geleerden

Erasmus – gedenkwaardige Spreuken, lof der

zotheid

Pamela (4 deelen)
Clarise (2 deelen
Engelsche Leermeesteres

Satirsiche Robinson 11 deeelen.

Halley – Vershijnsels der Natuure verklaard

Milton Paradijs verlooren / in heldendicht

DUUUR: Cl. bruin kleessche en Zuidhollandsche

Arkadia
Zegepralende Vecht / vol platen.

“Historische Boeken, en Mengelwerken in

Octavo”

Republyken der Geleerden / van 1718-1730 en

1741
Boekzalen
Politieke weegschalen
Steele Spectator, Guardian, Snapper, Boekzaal

der Juffers
Boekzaal der

Van Effen – Misantroop
Puffendorf over ’s Menschen plicht uit de wet

der natuur.
— Christelijke religie in verlijking van ’t

Burgerlijk leeven

In geschreven letter:

H Leibnits Godsverdeediging 2 deelen
Reimanius Natuurlijke godsdienst
—-over de driften der dieren
Hofmanni
G. de Vries, Metaphysica

R Bradley – Wysgeerige verhandeling van de

werken der natuur

Hetsch/ Petsch wijsgeerige ver… bestr.

wereld
Moses Mendelszoon – Theidon
J. Lulofs

M. de Tontenailer redevoering over schijden

Werelden

************************

1756-05-03
Reeland, Jan
auction cat. private library
Catalogus bibliothecae. [Collected by a sheriff and secretary of Heemstede, Rietwijk, Rietwijkeroord; the prints and medals in the 2nd part of the catalogue were sold by Taco Jelgersma and Johannes (I) Enschedé]. Haarlem: Izaak Enschedé & Johannes (I) Enschedé & Michiel (II) van Leeuwen, [1756]. 8°: [2] 110 p.
Amsterdam, BVBBB Nv 240 [some ms. prices].
CAT. 217; MF. 379-380
RECORD: 1726
“Meest de Herladic & Genealogie betreffende, en van welke Verzameling mogelyk geen weêrga bekend is.
“In zyn Wel-Ed. Leven Schout en secretairs der Heerlykheden Heemstede, Rietwyk, Rietwykeroort &c.

Miscellanei in quarto:
Spinniker

Miscellanei in Octavo
-Verh Hol Maatsch. Wtenschappen
Witgeest natuurlyk toverboek

**********************

1757-11-29
Velzen, Pieter
auction cat. private library
Catalogus van een keurlyke party […] boeken. Haarlem: Michiel (II) van Leeuwen, [1757]. 8°: [2] 34 p.
Amsterdam, BVBBB Nv 247 [ms. prices].
CAT. 215; MF. 378
RECORD: 1746

Heraldische, genealogische, historische en andere boeken

Wolf, Descartes

Ook franse boeken:

La vie de obinson Crusoe
De Zweedse Robinson

Een paquet boekzaalen
Staat van Duitsland
Pufendorf- Staat des Duitschen Ryks

******************************

1759-10-23
Harde, Henricus & Arnold Penninck
auction cat. private library
Bibliotheca lectissima. [Harde was a Leiden schoolmaster; the books of Penninck, a Haarlem Doctor of Medicine, in the appendix]. Leiden: Cornelis de Pecker, 1759. 8°: [2] 58 28 p.
Amsterdam, BVBBB Nv 263.
CAT. 273; MF. 489-490
RECORD: 1771

“Auctores Gr. & Lat. Antiquarii Hist & Miscellanei in Folio”
“Livres Francois & Italiens, In Quarto:
The History and Antiquities of Windsor Castle, and the Royal Colledge and Chapel of St George. Withan accound of the Town and several Things besides with Cuts Eton 1749.
Locke, Essay Philosophiques Concern. L’Entendement Humain a Amst. 1755.
Van Acoudes Naamregister van Nederduitysche boekene.

Theologici in Octavo & Duod.
Hutcheson Philosophia Moralis, Rott. 1745
Smith Opuscula live septem Asiae Ecclesiae Epist de statu hodierno Ecclesaie Graecae & Inscript: Gr. Palmyrenorum, Rott, 1716
Thom A Kempis
Relandi Antiquitates Sacrae Veterum Hebraeorum (Uit. 1708)

Puffendorff – De officio Hominis & Civis fine Notis 1737 (c. n. Ottonis ed. opt / c. n. G. Carmichael Ult 1740)
Montesqui ‘Esprit des Loix 4 Voll a Lond. 1757
l’Esprit des Maximes, politiques, pour servir de suite a l’Esprit des loix par M. Montesquieu, 1758.

English and Italiens Boocks in Octavo & Duod.
Begint met Swift – a tale off a tub (llond 1734).

Bij de Nederdeutsche boeken:

Petsch
Temple, Aanmerkingen (rotterdam 1692)
Hobbes eerste beginselen van een burgerstaat
Barbbyrac verzameling van Redenvoeringen (leeuwaarden 1744)
Addison (Aloude gedenkpenningen)
Brieven van William Temple
De nederlandsche Patriot en voornaame staats gevalle van Eur
De Berlynse Wysgeer in drie delen
Philalethus Brieven en vervolg (amst 1712)
Hollandsche spektator
Alle de werken van Focquenbroks en Min in ’t Lazarushuis
J. Petsch. Geloofwaardigheid der Entrevene (ibid. 1750 Amst)
Holberg de Deense spectator of zedekundige vertogen
de la Serre het ondehoud der goede geesten op de Ijdelheden van de wereld.
Het verward Europa – sederd het afsterven van Kyzer Karel de Ksde Haarl 1744
Hubners Staatkundige historie met het vervolg (18 delen ) Leide 1733
Menzen Quakzalvern der Geleerden en Hamn door het Genootschap van de vrye Metschlaars (amst. 1739

Leven van den Lord Olivier Cromwel

laatstukjeje
“Medici & Miscell. in Octavo & Duodecimo

B. Bekker, betooverde Weereld

“By den Drukker Deses is kortelings Gedrukt (klein stukje om het lege blad te vullen)
Charlotte Summers

****************************

1762-10-04
Bergum van Nieuwenhuisen, J.I. van & Hermanus Hubert (c. 1684-1761) & G.C.D.
auction cat. private library
Catalogi duo librorum. [Van Bergum van Nieuwenhuisen was a town clerk of Haarlem, Hubert was a Meppel minister; in the 3rd appendix the books and instruments of G.C.D., a surgeon and obstetrician]. Leiden: Samuel (II) Luchtmans & Johannes Luchtmans, 1762. 8°: [2] 106 p.
Amsterdam, BVBBB Nv 294.
CAT. 304; MF. 530-531
RECORD: 1824

Traité philosophique des Loix Naturelles par Cumberland, avec des notes par Barbeyrac, Amst. 1744 [14]
Burlemaqui Droit Naturel & Politique, Gen. 1747. 2 voll.
Vatel Droit des Gens, a Leyde 1758.

*Theologici in Quarto (750_)
Vitringa x 6 in Apocalypsin, Fran
Observationes Sacrm, 1711
Observationes Sacro Libri tres, Leov. 1689
de Synagoga vetere Fran.
& H. A. Roell, de generatione Filii, ibid. 1689.

Thelologici in Octavo
Vitringa, Grotius, Calvini, G. de Vries,
G. Cocquii Anatome Hobbenianismi

EERSTE APPENDIX [70]
M. S. Merian, Beschrijving der Europeische en Surinaamsche insecten (Amst. 1730, 2

Cecceius de leer van het Verbond en Testament Gods (Midd. 1677)

Dolzeley – de redelykheid van ’t Schriftuur Geloof / Utr. 1695.
W Temple, verscheidene tractaten
Verhandeling van de Vrijheid in den Burgerstaat, Leyd. 1737
Ouvres en vers de l’Abbe de Villiers 1717

TWEEDE APPENDIX:

Marnix van St. Aldegonde – Roomsche Bijenkorf
Temple, Gedenkschriften van
deelen, 1 band met pl.)

*****************************

1770-09-25
Beekhoven de Wind, Janus van (1710-1770)
auction cat. private library
Bibliotheca selectissima. [Collected by a Haarlem Doctor of Medicine and Mennonite preacher]. (The art objects were sold by Vincent van der Vinne.) Haarlem: Jan Bosch, [1770]. 8°: [4] 124 p.
Middelburg, ZB 1113 F 7 [interleaved copy; ms. prices; proceeds calculations].
CAT. 556; MF. 899-901
RECORD: 1945

Nederduitsche boeken in Quarto

J. Locke – over de Romeinen / 1749 (naast Turretin en Scharf) (Berman over de Corinthen) Bekker over Daniel etc.

Nieuwentyts wereldbeschouwingen / gronden van Zekerheid
R. Smith – Samenstel der Optica

A spinniker

Thologi in Octavo:
J. Arminius de Praedestinatione, & alii Arminii Tractatus, 1613
—- Disputationes, 1610

Locke de Tolerantiea 1689
D. Heutius de situ Pardisi Terrestris (1694)

Rerum Ecclesiasticarum Scriptores, in Octavo & minori forma.

J. L. Moshemii Historia Ecclesiastica Novi Testamenti, 1726
—– Christ. Ant. Institut. 1737
Dissertationes ad Historiam Ecclesiasticam pertinentes, 2 vol 1732

Compdium van Jablonski en Turretini

(Spinoza) de jure Ecclesiasticorum 1665
Puffendorf de consensu & Dissensu protestantium 1645

T Bartholini x 25

Bij medici
“Cockburn de gonorrhea virulenta, 1717

historici allemaal uit de 17e op Velleji Paterculi historia romana, en Cantelius de Romana Republica 1797

Litteratores in Octavo:

H. Grotii x ca15

REgtsgeleerde en Staatkundige Boeken in Octavo en minder formaat.

Verhandeling over de Vryheid in den Burgerstaat 1726
Spiegel der waarheid / en Politique Reflexien van Staat
Haagsche Mercurius

Mengewlwerken in octavo, en minder formaat:

Schuit- en jagtpraatje 1757
De vrije metzelaar 1754
De engelsche Spectator 1725
De Guardiaan 1730
De Snapper 1733
De Philosooph
Swift Vertelsel van de ton 2 deelnen 1735
Pamela of beloonde Deugd 4 deelen 1742

Afgerond met een flink aantal portretten (ca 4oo?)

*****************************

1776-04-09
Enschede Jansz, Jan & Cornelis de Ville
auction cat. private library
Catalogus van een fraaije party welgeconditioneerde boeken. [Enschede Jansz was a merchant]. Haarlem: Johannes (I) Enschedé & Johannes (II) Enschedé & Jacobus Enschedé & Nicolaas Beets, [1776]. 8°: [2] 52 p.
The Hague, KB Verz. Cat. 36098 [interleaved copy].
CAT. 3207; MF. 5064-5065
RECORD: 4420

Boeken in Folio 58

Dictionnaire Universel de commerce, par Savary 3 Tomes, Paris 1748, in parysse banden
Jean le Clercq
P Kolbe, Beschrijving van de Kaap
Th. Birch, The Heads of Illustrious Persons of Great Birtain, with plates, of Houbraken, London 1743, gr. pap. ribbe band

Boeken in Quaorto 132 [9]

B. Nieuwentyd, Wereldbeschouwing
Nieuwentyd, Gronden van Zekerheid

De la Croix, Wereld Beschrijving 1705 (Amst

J. Le Clercq, Geschiedenissen der Vereenidgde Nederlanden Amst 1738

J. J. Scheuchzer, Johs heilige natuurkennis

in octavo (376)

B Bekker, over daniel 1688
B Beker – betoverde wereld 1691
J Newton – historie der aloude volkeren (Delft 1737
Woods Rogers, Reis na de Zuidzee (amst 1682

Brittanisch Rijk in Amerika
j. van Zanten, Miltons Paradijs verlooren Haalrmen 1728

Mozart, over de Viool
Hexham, English and Dutch dictionary, Rotterdam 1675
M de Montaigne Werken
Erasmus, Samenspraaken
De philosopheerende boer 1677

De Psalms of David, llonden 1740
Pseaumes de David, Neufchatel 1755 ongebonden
Fenelon, Bewijs dat god is
du Moulin, Vrede der ziele 1723
H. de Groot, Waarheid des Christelyken Godsdienst
Du Bourdieu Christelijke deugden 1725.
D van Avenhorn, Christelyke Verdraagzaamheid
Richard, verdediging er Mirakelen amst 1732
Zwarigheden der Studie der Heiligen schrifte

B. Bekker Over de Comeeten / Leeuw 1792 (schrijffoutje, moet 1692 zijn)
H. Durer, Stervens Gedachten
J. Hubner, Historische boekzaal 1741, 3 deelen

Heedendaagsche historie van Grootbrittannie 2 eelen / 4 stukken
vaderlandsche historie / 21 deelen compleet / half eng band
vaderlandsche historie verkort.

Description de la France, paris 1722
Description de Paris 1742
Sejour de Paris
Voyage de France
Liste des postes en france
memorial de paris
description de Versailles
foreigners guide through londen, fr and enl. Londen 1752.

Hubners geografie
Vaderlandsche letteroefenen
Kabinet der Konsten en Wetenschappen 1719.

Verhandelingn der Hollandsche maatschappij
Berliysnche Wysgeer Leiden 1755
Engelsche Spectator
de Guardiaan 1730-1734
De Patriot 1732
De Misantrope

J. Luiken Byekorf en 10 andere titels

Vondel

P le Clercq Huwlyks Mintafereel
Fockenbrock werken 1709
Nieuwe avantuuren van Don Quichot

H. de Groot, bewijs van gedsdienst

P rabus, boekzaal

Peyton Engelsche Spraak konst 1764
l’Art de Bien parler Franá§ois Amst. 1737
Jacson, English Orthographia, London
T Dyche, English Dictionary, London 1750
T Ydche, Guide to the English tongue, London 1751
The neat Duties of merchandizes. 1718

N. Machiavelli, Republyk
W. Temple, Inleiding tot historie van engeland, historische gedenkschriften, nagelaten schriften, verscheiden tractaatn, utrecht 1693, brieven ’s Hage, leven van W. temple, leiden 1736
Gevaren van Telemachus 1730

Fenelon, Samenspraaken der Dooden 1727, 2 deelen 1 band

in duodecimo

rijmen en psalmen
m. smith, over t’water, 1726

Overgeslagen boeken:

John Hill, History of Animals, Birds, Beasts, Fishes and Insects, london 1752
History of Fossils, with cuts, london 1748.
Weyerman, leven der schilders

in de vergeten boeken ook veel religieuze aengelse vertaalde titels
nog meer berlijnsche wijsgeer 4 deelen 1760

TWEEDE CATALOGUS

p du moulin, vrede der ziele 1705
g de vries
haarlems passie boek

puffendor inleiding ot de historien
w temple historische gedenkschriften
fockenbrocks werken

de volmaante keukenmeid
haagse mercurius
secratry van apollo
boere studeerkamer
jaarboeken van 174763 en 56-59
Vaderlandsche letter oeffeningen 1765-1766
de gekroonde mof
de dwaalend mof
pamela of beloonde Deugd 1751
J. Edwards, bericht

in duodecimo

fockenbroch’s werken, vergilius door vondel interest van europa

APPENDIX
boeken in folio

M merian, topographia gallice
J. C Weyerman gedichten
J. C. Weyerman, echo des werelds en vrolijke luchtleer
hollandse mercurius
verstandige hovenier

leven en caracter van W. Pitt
engelsche philosooph of historie van den heer cleveln=and, 3 deelen.
J hubner, ’s Zedkunde

ouvres de moliere
le commerce galant
amours ds dames
l’art de ne points’ennuyer.
Oeuvres spiritueelles

geveinsde quaker (quarto)

****************************************

1778-04-21
Heshusius, Albertus (1704-1771)
auction cat. private library
Bibliotheca Heshusiana. [Collected by a Haarlem minister]. (Sold by the Enschedé’s & Jan Bosch.) Haarlem: Johannes (I) Enschedé & Johannes (II) Enschedé & Jacobus Enschedé, 1778. 8°: [4] 243 p.
Amsterdam, BVBBB Nv 433 [ms. prices].
CAT. 393; MF. 649-651
RECORD: 2072

IN FOLIO

1200 latijnse boeken

kopje “Auctores veteres”

Werken van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden / eerste en tweede deel

kopje “Chronologi & Historici ”

vnl: latijn, beetje nederduitsch, enkele franse

kopje “Philosophi, physici, historiae Naturalis, Scriptores, Medici.

De beginstelen der beschouwende Philosophie [89] uit de Latijnse taal overgezet

Malenbranche de inquirenda veritate libri VI. Genevae 1689. l. p.

(eerste deel 2500 boeken totaal)

IN OCTAVO (3117 boeken):

Onder het kopje Theologi & Commentatores * c. in Octavo

Hugo Grotius de eodem argumento Amst 1684
Cocceji God geleerdheid verdedigd door F. van Leenhof Amst 1684
Vitriniga aanleiding tot ’t rechte verstand van Ezechiels Tempel (Franck. 1687) 3 deelen
Th. Moore, onderzoek naar de natuur en oorzaake van onzes Zaligmaakers Ziels-angst in den Dof. Rott. 1659.

l ‘Esprit, Bedrieglykheid der menschlyke deugden / uit het Frans vertaald / Amst. 1716 [133]

Philologi & Crictici Sacri, in Quibus & Rabbini, & Linguaee Hebraeae, aliarumque Orientalium, Lexica, & Grammaticae, nec non Scriptores de antiquitatibus Hebraicis, ceteraumque Gentium Orientalium &c. &c.

Waarnemingen over het Oosten / it resisbeschrvingen / tot opheldering van de H. Schrift / uit het HOogDuits vertaald Utr 1774
Echte berichten van den akkerbouw (en van) de regeering der Oosterlingen. H. C. P aulsen 1762 / 1768

Mahomets Alcoran / Leiden

Kopje “Auctores Veteres Graeci Latinique.

Kopje Antiquarii, Critici, Numismatici, Emblematici, Miscellanei

A. Kluit Vindiciae art. grieks 1768 T.adR.
P. Rabus, Grieksche / Latynse / en Nederd. Vermaaklykheden der taal-kunde / Rott. 1692.

Thomae Mori Utopia, & alia opuscula . Basil. 1563. l. p.
Jac. Burckhardus de LL. in Germania fatis Hanov. 1713
Addisons Verhandeling over d’al-oude gedenk-penningen / uit ’t Eng. vertaald / 1727 / l. p.
De Erasmi Colloquia, cura Schrevelii. Lugd. B. 1664
D. Erasmi Quorela pacis (Argent. 1523)

Kopje “Chronologi, & Historici, tam Eccelsiastici, Quam Politici.

Veel latijn
beetje Nederduitsch

R. Baker, Chrohyk der Koningen van Engeland. Amst. 1685
W temple – Historise edenkschrfitenen Amst. 1693.
—- Miscelanea. Utr. 1695. l p
—– Inleiding tot de hist. v. Engeland / door Rabus, Rott. 1695.

Th. Hobbes. Leviathan Amst. 1667
(met gelijk daaronder
Politike Discoursen. Amst. 1662

H. Grotius, de jure belli ac pacis, cum notis J. F. Gronvii & J. Barbeyraci. Amst 1720.
(Nieuwe) gedenkschriften van den Baron van Pollnitz Amst 1735

Kopje “Philosophi, Physici, Historiae Naturalis, Scriptores & Ethici

Verhandeling van de hollandsche Maatschappy der Wetenschappen / Haarlem 1754 / 17777 / 17 deelen, 26 stukken

J. F. Helvetius de Physiognomia. Amst 1676
Jac. Bernouilli de gravitate aetheris
M. Smith Verhandeling van de geneezende krachten van ’t gemeene water / mater. Amst. 1726

R. Boyles Onderzoek wegens d’eind-oorzaaken der natuurlijke dingen / Amst 1688
School-boek der Weetenschappen / Leiden / 1766

Jo Lulofs introductio ad cognitionem atque usum utriusque globi. ibid. 1743
Philosophia Wolfiana e Graecis & Lat. auctoribus illustrata. Fracof. l. p.
Jo. Locke de intellectu humano. Lips. 1731
P.D. Huetius de inbecillittate mentis humanae. Amst 1738
Fr. Hutcheson Hilosophiae Moralis instiutio Compendatia Roterod. 1745.
Jo. Lulofs primae Lineae Theologiae Naturalis. Lugd. B. 1756
Jo.. Comenii Theologia Naturalis Amst 1661 l. p.

Henricus Morus de anima Roterod. 1677 l. p.
Th. Spizelii Scrutinium Atheismi. Aug. Vincd. 1663 l. p.
Idem de Atheismo eradicando ibid. 1669 (gelijk daaronder)
Richardi Benticiji Stuititia Atheismi, petaphraste Dan. Ern. Jablonski. Berol. 1696, lp
J. Tolandi Adeisidaemon, fiv titus livius a superstitione vindicatus, Hagae Com. 1708, l. p.
John Leland, Beschouwing van de voornaamste Schriften der Deisten Utr. 1765 – 1768
Leibnitz Proeven van Gods goedheid en wijsheid / uit ’t frans vertaald door Jo. Petsch Utr. 1764
S. Pufendorf, de geheele blicht der menschen. Utr. 1706.
F. Watsons Dierlyke waereld / uit het Engels vertaald door Cornelius Nozeman.
F. C Baumeisteri Institutiones Philosophiae rationalis, methodo Wolfii. Witeb. 17487, l. p.
Epitres Francoises des parsonnages illustrus & doctus a Mr. Joseph Juste de la Scala 1614
Brieven van verscheide vermaarde en geleerde mannen / J. Arminius, J. Uitenbogarad, Hugo de Groot, enz. Amst 1662 / l. p
Brieven en Leeven van den heere William temple ’s Hage 1700 / l. p.

“Poemata”

hdg
Erasmus
10x Jan Luyken (1708-1722)

“Historia Literaria.

Jo lelandi Commentarii de Scriptoribus Britannicis. Oxon. 1709, 2 vol. l. g.
bibliografieën
Th. Hobbesii Vita. 1681. Campanellae Vita 1722& La Vie de Mr. J. Ph. Baratier, per Mr. Formey. Utr. 1741. l. p.
Jacobi Burchardi Vindiciae Harmanni Bushii. Francof. 1719.

IN DUODECIMO: (868)

“HIstorici politici”

Machiavelli Historiae Florentinae Lugd. B. 1645, l. p.
S. Pufendorf introduction a l’historie de léEurope, traduite de l’original Allemand, par Claud Rouxel 1607

Philosophi, physici, historaiae naturalis Scriptores medici, ethici

Roberti Boyle x 12
Jonston
Bacon x 7/8
(allemaal in het latijn)

“De gedebaucheerde en betoverde koffy en thee waereld. Amst 1701

IN QUARTO:

librorum, serius & non suo loco, repertorum.

Libri serius repertik in Octavo.
IN OCTAVO

(relatief meer nieuwere werken)

A. Kluit vaticinium de Messia duce Mediob. 1774.
H. de Groot bewijs van den Godsdienst 1AMst 1770 – 2 deelen.
Brieven van eenige Jooden aan Voltaire. Amst. 1770 2 deelen.
H. van Alphen eenige leerstukken van de Porotest. Godsdienst verdedidgd Utrecht 1775.
Harwood, ’t geluk van een Godsdienstig leven. Haarl.. 1773.
Philalethes Vierbrieven aan . P Hoffstede Rotterd. 1770
S. Formey Proeve overhet Geluk 1768.

PAKKETTEN:

o.a. 8 pakketten met Boek-Zaalen van 1741-1777

1783-11-11
Sypesteyn, Cornelis Ascanius van (1723-1783)
auction cat. private library
Catalogus van een uitmuntende verzaameling welgeconditioneerde boeken. [Collected by a Haarlem magistrate, etc.]. (The books were sold by Cornelis van der Aa, the art objects by Vincent van der Vinne.) Haarlem: Cornelis van der Aa, 1783. 8°: [2] 72 p.
Haarlem, GA Archief Sypesteyn, nr. 3032 [interleaved copy; ms. prices; buyers’ names; added titles; proceeds calculations].
CAT. 1242; MF. 2082-2083
RECORD: 4077

Folio (241 werken in totaal)

[7]
132
Dictionaire Historique & Critique par P. Bayle, 4 tom 1730. in fr. banden.
[15]

Quarto (412 werken in totaal)

[15]
Burman / Newton i/h latijn
[16]
104 Nieuwentyt l’Existence de Dieu 1727. fr. b.
105 Locke l’Entendement Humain, 1729. fr. b.
106 l’Esprit des Loix, 2 tom. 1 vol. fr. b. 1749
107 Histoire Naturelle des Oiseaux peu communs & d’autres Animaux rares, par G. Edwards (als onderdeel van vierdelig kavel met Knorr en Schmiedel)
108 Encyclopedie ou Dictionnaire Universel Raisonné des Connoissances Humaines Yverdon 1770 Avec le Supplement ensemble 48 tomes. Waar van de 17 eerste deelen zyn gebonden in halve fr. banden onafgesneeden. (gekocht? door TVB voor 125 – , – )

[25]
358 Milton Paradys Verlooren / 1728. h. b.

Octavo ( werken in totaal)
[28]
de groot
puffendorf i/h latijn (paar uit 150 latijnse werken)
[31](voorbeeld van Nouveau Testament op eerste plek
154
[33]
228 l’Esprit des maximes politiques par Mr. Pequet, 1758.
[34]
(Ouvres plusminus 20, wo Fontenelle,
256 Le Fils naturel ou les Epreuves de la Vertu, 1757
267 La Fable des Abeilles, 1740, 1740. 4 tom. Walre f 3-30 –
[35]
274 La Ligue ou Henry le Grand, pëme Epique par Voltaire, 1723. b.b.

277 l’Orphelin de la Chine. Tancrede. Epitre du Diable Reponse a l’Epitre & precis e l’Ecclesiastique & du Cansique des Cantiques, par Voltaire 5 parties.
Acajou & Zerphil, Conte
Neraïr & Melhoë Conte ou Histoire, 2 tom. 1 vol.
282 Ouvres du Philosophe de Sans-Souci, 1760
283 l’Anti Sans-Souci ou la Folie des Nouv. Philosophes, 1760
290 Les Moeurs ibid. 1751 (Londres)
296 L’Ecole de l’homme 1752

[36]
311 les avantures de robinson Crosoe, 1727. 3tom. fr. b.
315 Ouvres diverses de R. Steele, 1715. fr b
316 Ouvres du philosophe Bien-faisant , 1764. 2 tom. fr. b.
317 Ouvres divers du sr. D*** 1713
319 Lettres Ecrites par Mr. de Voltaire, 1735, h. b.
322 l’Esprit des Journaux Anglois.

323 Dialogues des morts & autres ouvres diverses de Mr. Fontenelle, 1716. 2 vol. h. b.
Histoire du Ciel
332 Cours Abrégé de la Philosophie Wolfienne, 1747. 2 om. 3 vol.

333 Principes de la Philosophie Morale, 1711. fr. b.
334 Locke l’Education des Enfans par Coste, 173
336 Questions sur l’Encyclopedie, 1771. 9 vol.
337 J. de Catanaeus essais sur l’Esprit des Loix, 1752
[37]
338 Dissertation sur la Liberté de l’Homme, 1760
345 Dictionnaire Philosophique Portatif, 1764 <---- voltaire, verboden ergens?) nl boeken: mosheim, [38] Gellert Leland (nuttigheid en noodzaaklkh. der Chr. openbaaring) [39] Petsch 405 Puffendorf over des Menschen Plicht / 1706 h. b. 407 Fenelon bewys dat God is / 1715 h. b. hdgroot waarh. van den hristel. 409 spiegel der waarheid 1739 h. b. 417 Verhandelingen over de Verdraagzaamheid / 1734 425 Petsch over de beste Wereld / 1736 430 P. Moulin Vreede der Ziele /1755. h. v. bis (?) [40] meer Mosheim 466 J. Locke Brief over de Verdraagzaamheid / 1742 509 pleidooi tegen de Post van den Nederrijn 510 Wagenaars Vad Hist (75 gulden), C.or. V S. 512 Hedendaagsche historie (63 gulden) [43] Ontwerpen van de Unie van Utrecht / door Mr. S. P van der Spiegel 1778. P. Paulus Verklaring der Unie van Utrecht / 4 deelen , 5333 nu der Stadhouderlyke regeering / 1775, 534 Zeelands recht tot een hooge schoole 1775 537 Raynal Historie van 't Stadhouderschap 1749 <---- ook wel eens verboden toch? 524 Intrest van Holland / 1662 545 Apologie voor de alaude Holl . Regeering / 1770 [44] 546 Politieke Discourssen / 1662 h. b. Intrest van Holland en Apologie tegen de Stadhouderlyke Regeering / 1662 h. b. 549 Verhandeling over de Vrijheid in den Burgerstaat / 1740. h. b. 551 Vertoog over de Aloudheid van Holland / 1737 <---- ancient constitution-esque? 561 Zillesen over den Koophandel / 5 deelen 1781 [45] Puffendorf (inleiding tot dde histoorien met het vervorlg. Hubner, Temple, historie gedenkschriften [46] andere werelt gesprekken 100 in hoornen band 34 gulden, gekocht door martens gebleven bij mf 2083

[nggallery id=29]

Recensie van de hand van Berry Dongelmans van Hannie Goinga’s ʻAlom te bekomenʼ. Veranderingen in de boekdistributie in de Republiek 1720-1800  (Amsterdam 1999) in Quá¦rendo 32/1-2 (2002). Dit is vooral een samenvatting van zijn samenvatting.

Hier een artikel dat Van Goinga eerder schreef, met bijna dezelfde titel: ‘Alom te bekomen’: veranderingen in de boekdistributie in de Republiek, 1725-1770, Jaarboek voor Nederlandse boekgeschiedenis 3 (1996), 55-85.

Hannie Goinga

  • schrijft niet vanuit een theorie – de vraag of er een lezersrevolutie plaatsvond in de tweede helft van de 18e eeuw wordt zo onbevangen mogelijk benaderd
  • schrijft vanuit de distributie, en niet zoals Kloek, Mijnhardt, Brouwer en De Kruif vanuit boek(ver)kopers en -bezitters.
  • wil met hte boek een gat vullen in onze kennis over de achttiende-eeuwse boekhandel
  • schrijft over de rol van lees-bibliotheken en lees-gezelschappen
  • blijft voorzichtig met conclusies, waar het gaat om de vraag of er sprake was van een nieuw publiek.  Ze durft te zeggen dat er blijkbaar een vraag naar bibliotheken was, maar daar laat ze het bij. Ook de relatie tussen het gestegen aantal bibliotheken en leesgenootschappen en het gestegen aantal publicaties in de moerstaal blijft onaangeroerd.. Wederom blijft ’t bij een observatie, namelijk dat in deze gezelschappen met name fanatieke lezers kwamen die het ter recreatie deden.
  • laat onder de noemer ‘leesgenootschappen’ een hele schare aan clubjes vallen, van kaartclubjes tot revolutionaire milities. Het lidmaatschap had economische redenen, en sociabiliteit played an important role.
  • Gaat uit van de uitspraak van James Tierney, dat krantenadvertenties van boekverkopers de belangrijkste bron zijn om onderzoek te doen naar de boekgeschiedenis in de achttiende eeuw. Het is geen makkelijke taak, maar ze slaagt erin te laten zien dat de advertenties in een aantal kranten (Leydsche Courant voorop) de afwisselende groei en afname van de boekverkoop weerspiegelen in de verschillende decennia van de achttiende eeuw. Zo duidt de afname van de hoeveelheid advertenties tussen 1745 en 1750 op een afname van de hoeveelheid boekverkopers in de Republiek – die veroorzaakt lijkt door de oostenrijkse successie-oorlog (1742-1748), de afname van de exporten naar Frankrijk en algehele handelsafname met Engeland Daarna volgt stabiliteit, die we terugzien in de aantalleen advertenties.
  • Leiden is alleen aan de oppervlakte de centrale speler in haar boek, want vergelijkingn met Den Haag, Delft en Amsterdam. Veel van haar conclusies over Leiden hebben een reikwijdte voor het hele land.
  • laat in hoofdstuk 3 zien dat advertenties niet zozeer kunnen vertellen  hoeveel boekhandelaren er op een gegeven moment en een geven plek werkzaam zijn. Maar uit een analyse van voorraadlijsten trekt van Goinga de conclusie dat het tssenhandelaar/groothandels-aspect steeds belangrijker wordt – afgaande op de relatief grote hoeveelheden die soms in voorraad zijn. Er kan dan ook op commissie worden verkocht, en inkopen op krediet van cellega’s. Allemaal zaken die de administratie/distributie steeds complexer maken.
  • toont hoe langzaam de scheiding tussen uitgever en boekhandelaar zichtbaar werd, doordat sommige handelaren zich gingen richten op distributie, en anderen alleen hun geld uitleenden zodat anderen daar boeken mee konden inkopen
  • liet zich door boekveiling-aankondigingen leiden naar een beschrijving en ‘inventory’ van veilingen – “unbound auctions”. Er zijn veel verschillende lokale richtlijnen/regels, maar de doelen zijn overal gelijk: copy-right handelen, overschotten kwijtraken en ’t voor een klein prijsje in- en verkopen van redelijk recente binnenlandse en buitenlandse werken, waarbij vooral faillisementen erg aantrekkelijk waren.
  • vertelt hoe jaarlijkse veilingen in de tweede helft v/d eeuw op enorme belangstelling konden rekenen van boekhandelaren uit de hele Republiek.
  • Met korting verkopen van restanten gebeurt in de tweede helft van de achttiende eeuw stteds vaker, deels door de vele veilingen, maar ook door een vergroot aanbod op een gelijkgebleven lezerspubliek. Van Goinga laat zich niet verleiden om uit de nieuwe beschikbaarheid van veel goedkopere titels de conclusie te trekken dat er dan ook wel een nieuwe markt-met-de-kleine-portemonnee zal zijn aangeboord.  De smaak van de lezers zou zijn veranderd, richting de recentste literatuur – waardoor traditionele boeken minder goed liepen. 
  • Waar eerst vooral duurdere uitgaven goedkoper werden aangeboden, strekte het gereduceerde aanbod zich later uit naar alle genres.
  • Een nieuw publiek zou vooral te vinden zijn in de aangesproken doelgroep in advertenties – waarvan dan nog altijd de vraag blijft of die werken ook verkochten.
  • Dankzij de toename in openbare veilingen groeit ook de tweedehands- en antiquare boekhandel uit tot een aparte tak van sport
  • heeft heel veel geteld (1115 advertenties alleen in de Leydsche Courant in 1740) en geïnventariseerd (1825 veilingen in Leiden in de periode 1721-1805). Het zou cool zijn om te kijken of er in het decennium na de Treatise advertenties zijn geweest voor de Engelse uitgave, maar die kom je natuurlijk niet tegen in Van Goinga.
  • blijft voorzichtig met haar conclusies, en herhaalt dat de stelling van de leesrevolutie geen leitmotif is, ook wanneer De Kruif heeft laten zien dat, tot mid-18e-eeuw boekenbezit groeit. Ze durft geen verband te leggen tussen dat gegeven en de veranderingen in de boekdistributie.
  • wordt hierbij voornamelijk gehinderd door het feit dat de aard van de werken waarvoor is geadverteerd, niet is onderzocht.
  • doet geen uitspraken of de veranderingen in de distributie misschien toch hebben ingespeeld op een bepaalde vraag, of dat die vraag pas is ontstaan toen het sterk uitgebreid en gevarieerder aanbod er was. Kip en ei!
  • Dongelmans vraagt zich af of de snellere distributie – dankzij commissies – niet een reactie was op een gestegen vraag naar recenter werk.. of zou de consument van toen niet sterk genoeg zijn geweest om dusdanige grote verschuivingen te veroorzaken in het distributieveld. Werden de handelaren niet gewoon gedwongen door de straffe concurrentie? Specialisatie zou hiervan een logisch gevolg zijn.
  • bespreekt ook de vraag of de vorm van het boek bewijzen bij zich draagt over de veranderingen in het publiek.  Maar de verschijning in het Nederlands is hierin de opzienbarendste shift.

De voor mij interessantste gegevens bevinden zich waarschijnlijk in de appendices, waar naast een glossarium een overzicht is geplaatst van de boekverkopers en drukkers actief in Amsterdam in 1740, gerangschikt naar inkomen (deze heb ik gezien, maar ook gekopieerd?). Een derde appendix toont de sjiekere boekwinkels in Amsterdam uit 1742 en daarna toont ze de een overzicht van geciteerde catalogi.

De vraag die Dongelmans ten slotte nog stelt is of de ontdekte verschuivingen ook doorzetten. Waren het slechts initiatieven of werden ze ook daadwerkelijk overgenomen?

Naar aanleiding van een zoektocht in (vermoedelijk) Bibliopolis:

Hemsterhuis in Den Haag 90-99
King George in Rotterdam
Boerhaave in Leiden 39-49

AMSTERDAM
Pieter Mortier II/III                    : 23
Wetstein samen met William Smith en alleen tussen 39-44    : 4
Arkstee en Merkus (laatste in ’85)            : 20
J. H. Schneider (1755, MF 4140)                    : 1

Arkstee en Merkus engels gedeelte MF4192-4193

LEIDEN
Wetstein (zonder Smith)                    : 2

DEN HAAG
Tongerlo persoonlijke bieb (1 toneel, 54 en anders 67)    : 67

ROTTERDAM
Bosch,Burgvliet, Arrenberg en Beman deden ook samen met veilingen van privécollecties

1. Pierre Mortier     1739 catalogus – geen spoor,
2. >>            1754 catalogus
Formey “la Belle Wolffienne tome 5 & 6, & l’AbregŽ de la Theologie Naturelle, par Mr. Formey s. Haye 1754”

Beman had een catalogus speciaal voor Engelse boeken – naast z’n Franse: MF

Johannes Broedelet (Utrecht! :() eveneens: 1739., mist alles na pag. 4)

Artikelen over boekcatalogi:

Gruys, J.A., Michael Rijklof van Goens [en] het mysterie van de  de 24.200 verdwenen catalogi, in: idem., Ne quid periret: 35 jaar boekhistorische artikelen (Den Haag 2007), 111-119.

en in:

A.R.A. Croiset van Uchelen en H. van Goinga (eds.) Van pen tot laser: 31 opstellen over boek en schrift aangeboden aan Ernst Braches bij zijn afscheid als hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam in oktober van het jaar 1995, Amsterdam: De Buitenkant, 1996, p. 150-156, ill.

Slechts tussen de 10 en 20% van de veilingcatalogi die er ooit verspreid zijn (tot 1800) is bewaard gebleven, beweert Gruys en beredeneert dit aan de hand van cijfers uit andere studies.

DSCN0799

robinet schreef een dictionry

boekhandelsfiches:

54index voor 1726-1740 requesten

63index voor 1741-1756

71index voor 1757-1770

78index voor 1771-1778

81index voor 1779-1789

87index voor 1792-1807

Almanakken met optekening van verkopingen van boeken, drukkerijen, lettergieterijen, etc. en absenten op vergaderingen:

104 (1739) – 124 (1798

(ontbreekt) “Verbod van de stad bepaalde stukken te drukken. 1758-1784. 2 stukken. N.B. Gedrukt.

131 als 2e (na Register) Fiche Opgaaf van werkzaameden verricht door gildeknecht, voornamelijk ten opzichte van verboden boeken. 1752-1766