Denkend aan Hume in Holland

twee meldingen in de Göttingische Anzeigen in 1739, waarvan één op 5 maart en één op 21 decumber 1739
voor de GA behoorlijk uitgebreide recensie in januari 1740

tweede melding 1739:
– begreep ‘correctly’ dat het Hume om een nieuwe morele filosofie te doen was, ookal was het derde deel van de Treatise nog niet beschikbaar
– plaatst het dichtbij Hutcheson’s ideeeën

review in 1740:
– wijst op Humes sensationalisme en empiricisme
– noemt de treatise zo goed dat er wel een paar karakteristieke ideeën genoemd moeten worden – en het hoofddoel van de publicatie zal nog besproken (want dat zit, volgens de recensent, in het laatste deel)
– vindt vooral Humes ‘theorie van ideeën’ het belangrijkst [100]
– die theorie ligt dicht bij Berkeley
– vindt Hume wel erg zelfverzekerd.. lezers moeten dus wel met zijn argumenten mee kunnen gaan om het book makkelijk te vinden, maar daarvan zijn er weinig, schat de schrijver
– vindt dat Hume een talent heeft voor het ‘donker’ maken van

Republyk der Geleerden mei/juni 1769

In het letternieuws voor Holland in de mei/juni aflevering van de Republiek der Geleerden is de eerste vermelding: “ROTTERDAM.] By Losel, Bosch, Smithof, Burgvliet, Arrenberg en Beman, is gedrukt: Historie van Engeland van den Inval van Julius Caesar tot de Staatsverandering in ’t jaar 1688. of komste van Willem III op den throon, in agt deelen, door David Hume, Schildknaap, uit het Engelsch vertaald, eerste deel, in groot Octavo.” [514]

In diezelfde aflevering nog op bladzijde 517 een overzichtje van de nieuw te verschijnen boeken bij G. de GROOT en ZOON:

Republyk der Geleerden november/december 1772

Deel II en III van de Historie van Engeland zien we in het letternieuws niet terug, pas in het laatste nummer voor 1772 zien we het vierde deel weer verschijnen:
“ROTTERDAM.] By Bovengemelden [[Arrenberg]] en by Bosch, Smithof, Burgvliet, Beman en Losel word uitgegeven: Historie van Groot-Brittannie, van den inval van Julius Caesar, tot de Staatsverandering in ’t jaar 1688, of de koste van Willem den III. op den Troon, in 8 deelen, door David Hume, Schildknaap. Uit het Engelsch vertaald, 4de deel; in groot Octavo.” [514]

Ierland:

John Smith (voormalig partner van de William Smith die de BR runde in Amsterdam) plaatste een advertentie in de “Dublin press” (de krant?) voor alle drie de delen. Hij publiceerde ook alle werken die Hutcheson schreef toen deze in Dublin woonde en werkte. Zou later met een eigen Ierse versie van de Stuart-delen van de HoGB komen, misschien zonder licentie [M. A. Stewart, 13]

Indeling die Stewart volgt, na het opnoemen van de publicaties van :

thematisch en chronologisch: eerst “Early responses on religion and morals”, dan “Controversy over Hume’s ‘History'”, dan een stukje over de Royal Irish Academy, dan over de 19e eeuw, en dan over de Idealists (nog later)

Maar in Leipzig, in de Neuen Anzeigen, in mei 1739. In oktober volgde pas de Nouvelle Bibliotheque
Desmaizeaux had wel – onder vermelding van Humes naam, in een letternieuwsje (Literary news from London) een berichtje geplaatst “A gentleman, named Mr. Hume has published A Treatise of Human Nature…” [Life, 2001 – 120]

Mossner, Life of David Hume 1954/2001

LELAND

Republyk: 1766a p 374 (of 174)
1766b p 376-392
1769b p 14-26
Boekzaal: 1765-2 p 563-582

HUME

Republyk: 1766b 430 445
De Letter-Historie en Boekbeschouwer 1764-3 179-181
Boekzaal 1764-2 549-564

mogelijke plekken voor recensies van het Leeven:

De Vaderlander (stond sowieso op’t program)
http://picarta.nl/xslt/DB=2.41/XMLPRS=Y/PPN?PPN=298292645
monografie van Juri Barth

tijdschrift zelf:
http://picarta.nl/xslt/DB=2.41/XMLPRS=Y/PPN?PPN=832227420

De bijbel-vriend

. De koopman (1768-1777) Leiden of KB http://picarta.nl/xslt/DB=2.41/XMLPRS=Y/PPN?PPN=851944752

maandelykse uittreksels 1777

algemene

De opmerker
Over van Goens als geestverwant van de Opmerker (heb ik al ergens, meen ik) http://picarta.nl/xslt/DB=2.41/XMLPRS=Y/PPN?PPN=176456651
en het tijdschrift zelf
http://picarta.nl/xslt/DB=2.41/XMLPRS=Y/PPN?PPN=841198683

de rhapsodist
http://picarta.nl/xslt/DB=2.41/XMLPRS=Y/PPN?PPN=084506865

De Nederlandsche Bibliotheek

monografie over vlo onder yntema
http://picarta.nl/xslt/DB=2.41/XMLPRS=Y/PPN?PPN=099008114
verkeerde yntema, zijn kleinzoon waarschijnlijk.