Johannes’ terreinverkenning is tweedelig: eerst maakt hij een kwantitatieve analyse aan de hand van aantallen periodiekttitels, in een bestand van de Koninklijke bibliotheek. Daarna maakt hij een inhoudelijke verkenning door de zogeheten ‘voortgangsberichten’ of voorwoorden.

Uit een korte analyse blijkt dat, wanneer we kijken naar periodieken, slechts 46% van de titels, en slechts 21 % van de totale exemplaren tijdschriften waren ‘in eigenlijke zin’. Niet alleen waren de tijdschriften dus vaak geen lang leven beschoren, ook hadden ze concurrentie van almanakken/jaarboeken, genootschapsreeksen, naamlijsten, overheidsbesluiten en kranten. [156]
De Duitse tijdschriftenmarkt was ongeveer 10 x zo groot, en ook de Franse en Engelse waren vele malen groter, vermoedt Johannes.

Inhoudelijk constateert Johannes dat de mate van specialisering beperkt blijft: pas rond 1820 komen de eerste echt gespecialiseerde (medische / natuurwetenschappelijke) tijdschriften op, en dan is het nog langer wachten op jeugd, muziek en andere cultuur, landbouw-bladen.

Er is strijdvaardigheid te lezen in de voorwoorden van de vele pogingen tot specialistische tijdschriften, een soort hardnekkigheid, maar tegelijkertijd ziet Johannes ook een trend waarbij zelfs deze tijdschriften proberen alles te bieden aan iedereen, het ‘totaaltijdschrift’ te zijn, zoals hij het noemt. [158]

Algemeen-zijn was een overlevingsstrategie voor tijdschriften, en er werd bijna altijd amusement aangeboden om het geheel nog beter te verteren te maken.

Pagina's: 1 2 3 4 5 6

Leave a Reply