Denkend aan Hume in Holland

(taal: Nederlands, tussen 1738-1850)
******************************
The order of the publishers’ names in the imprint varies, and the title changes in vols. 6-8 to: Historie van Groot Brittannie.

Meer informatie
Historie van Engeland: van den inval van Julius Caesar tot de staetsverandering in ’t jaer 1688, of komste van Willem III. op den troon ; in agt deelen
Door David Hume, Amersfoort (Netherlands), Gemeente
Bijdrager Amersfoort (Netherlands). Gemeente
Gepubliceerd door By Losel, Bosch, Smithof, Burgvliet, Arrenberg en Beman, 1774
******************************
Deel 6-8 het titel: Historie van Groot Brittannie.

Meer informatie
Historie van Engeland: van den inval van Julius Caesar tot de staetsverandering in’t jaer 1688, of komste van Willem III op den troon
Door David Hume
Gepubliceerd door Losel, Bosch, Smithof, Burgvliet, Arrenberg, Beman, 1774
***********************************

Wysgeerige en staatkundige verhandelingen
Door David Hume
Gepubliceerd door by Kornelis van Tongerlo, 1764
436 pagina’s
*******************************

Wysgeerige en staatkundige verhandelingen
Door David Hume, Netherlands) Aloysius College (Hague
Bijdrager Abraham Bothall, Dirk Vis, Pieter Holsteyn
Gepubliceerd door By Abraham Bothall, Dirk Vis, en Pieter Holsteyn, boekverkoopers, 1776

De Staatkundige Verhandelingen zijn misschien dus nog een DERDE keer uitgegeven in 1776, door dezelfde uitgevers, die zich misschien het Aloysius College noemden – of het is de naam van de bibliotheek waar het boek is gesignaleerd?

1. De verreezene Hollandsche Socrates (Den Haag 1741), 30nrs.
2. De Algemeene Spectator (Amsterdam 1742-1743, ipv 1746, wat Buijnsters noemt?)6 delen
3. De Patriot, of Hollandsche Zedenmeester (Den Haag 1742-43)60nrs [IWO]
4. De Patriot, of Polititike Bedenkingen, over den staat der Vereenigde Nederlanden in ’t jaar MDCCXLVII (Den Haag 1747-48), 30nrs.
5. De Algemeene Spectator (Amsterdam 1748), 30nrs.
6. De Nederlandsche Spectator (Leiden – Buijnsters zegt “Leyden”? 1749-1760), 12dln.
7. De Nederlandsche Pariot (Leiden, rond 1750 – zonder jaartal, zegt B), 4 stukjes
8. De Zeedemeester de kerkelyken (Amsterdam 1749-1751), 2dln.

“De Nagtstudie van Justus Bickerstaff” uit Franeker (1747-1748) slaan we even over

Er staat een lange lijst met vertaalde spectatoren, waarvan de meeste uit het Engels en later uit het Duits – er zijn zelfs twee Deense (via het Duits) – zijn vertaald. Als het goed is moeten in Fieser deze spectatoren wel terug te vinden zijn, wat ervoor zou zorgen dat we op die manier op het spoor kunnen komen van Hume-vermeldingen in de vertalingen.

http://www.uba.uva.nl/bc_zoeken
Voor de beschikbare zoekmiddelen bij bijzondere collecties.

http://bsc.idcpublishers.info/searchform.php
De online index die hoort bij:
Book sales catalogues of the Dutch Republic, 1599-1800: a repertory / ed.: J.A. Gruys and H.W. de Kooker. Leiden : IDC Publishers, cop. 1998. Microfiches, online index.

Mogelijkheid: de catalogi opzoeken van de boekhandelaren op de intekenlijsten en uitgevers van de Staatkundige Verhandelingen.

Het weblog van Rietje van Vliet:
http://web.mac.com/rietjevanvliet/iWeb/Site/Killercat/Killercat.html

Werkgroep De Achttiende Eeuw:
http://www.18e-eeuw.nl/

Homepage van Jan de Boer (ook al weet ik niet precies meer waarom ik die ooit heb bewaard)
http://www.let.uu.nl/~jan.deboer/personal/homepage/

Een handig overzicht van alle essays van Hume, op The Internet Encyclopedia of Philosophy – geen idee hoe betrouwbaar deze site is, maar als richtlijn is het overzicht wel handig, met name omdat het aangeeft welk essay in welke Britse uitgave verscheen. Niet heel betrouwbaar, hoewel van James Fieser, die een enorme bronnenpublicatie op zijn naam heeft staan (die ook als niet heel betrouwbaar is beoordeeld door tenminste één recensent). Merkwaardig is bijvoorbeeld de omissie (opzettelijk?) van het ongepubliceerde essay “On suicide”, dat James Fieser notabene zelf voor het net heeft bewerkt.
http://www.iep.utm.edu/h/humeessa.htm

Een uitgebreide literatuurlijst over censuur op de website van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis:
http://www.iisg.nl/exhibitions/censorship/bibliography.php

Een site van de master boekwetenschappen aan de UvA:
http://cf.hum.uva.nl/bookmaster/

Genre-bibliografieën:

http://cf.hum.uva.nl/nhl/Bizon/genre_bibliografieen.htm

Schreef: “Naamregister van de bekendste en meest in gebruik zynde Nederduitsche boeken, welke sedert het jaar 1600 tot het jaar 1761 zyn uitgekomen, voorheen uitg. door Johannes van Abkoude Nu overz., verb en tot het jaar 1787 verm.” (Rotterdam 1788)

Verwijzingen in José de Kruif

De Kruif noemt hem [blz 108 van Liefhebbers] in verband met het beeld dat Kruseman honderd jaar geleden schetste van de productie in de achttiende eeuw, gebaseerd op dit boek.

Kruseman telde en categoriseerde, en kwam uit op een conclusie die overeenkomt met de trend die De Kruif uit inventarissen haalt: “grote groei van veel soorten van lectuur vooral in de tweede helft van de zeventiende en eerste helft van de achttiende eeuw en daarna nog wel groei, maar in een duidelijk vertraagd tempo ten opzichte van de periode ervoor.” [109] Met even verder een hypothese naar aanleiding van het samengaan van het stokken van de groei en een verdere differentiatie in het aanbod van boekverkopers: “Wellicht vonden na 1750 nieuw categorieën vooral een onderdak bij grootverbruikers van boeken, die in het algemeen een groot deel van de afzet van de boekhandel voor hun rekening namen.” (noot naar Brouwers Lezen en schrijven in de provincie, 227).

Over het grote aantal prekenbundels dat werd uitgegeven in de tweede helft van de achttiende eeuw – het aantal vellen geteld door Bosma in Woorden van een gezond verstand was “bijna tweemaal zoveel als het totale corpus Spectators dat in de hele achttiende eeuw verscheen” (dit gold alleen al voor gereformeerde preken, zo “waren er ook de nodige doopgsgezinde, lutherse, remonstrantse en waalse preken in omloop, om van vertalingen nog maar te zwijgen”. Anderzijds zouden de spectatoren theoretisch een veel hogere oplage kunnen hebben gehad, iets waardoor Bosma moet toegeven dat deze tijdschriften ook best populairder kunnen zijn geweest. [140]) Kruseman leidt uit Arrenbergs boek af dat er “boven onze republiek een zware wolk van geestelijke hoovaardij” hing, “die nu en dan ook in vlokken van leerredenen neerneeuwde” [Kruseman, Aanteekeningen betreffende den boekhandel , 152, geciteerd in De Kruif, 140.

De laatste verwijzing in De Kruif gaat over de prijs van een prekenboek van Van der Kemp. [143]

Pagina's: 1 2

Dit zijn allemaal links naar artikelen met verwijzingen naar Hume, in (de gedigitaliseerde versie van) De Gids. Het eerste artikel stamt uit 1838.

http://www.dbnl.org/tekst/_gid001183801_01/_gid001183801_01_0071.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001183801_01/_gid001183801_01_0087.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001183801_01/_gid001183801_01_0119.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001189901_01/_gid001189901_01_0059.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001184001_01/_gid001184001_01_0038.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001184101_01/_gid001184101_01_0026.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001184201_01/_gid001184201_01_0057.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001184401_01/_gid001184401_01_0030.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001184401_01/_gid001184401_01_0039.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001184401_01/_gid001184401_01_0108.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001184601_01/_gid001184601_01_0019.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001184801_01/_gid001184801_01_0018.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001184801_01/_gid001184801_01_0046.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001185101_01/_gid001185101_01_0024.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001185101_01/_gid001185101_01_0039.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001185101_01/_gid001185101_01_0043.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001186601_01/_gid001186701_01_0018.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001186701_01/_gid001186701_01_0018.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001187001_01/_gid001187001_01_0067.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001187901_01/_gid001187901_01_0050.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001188701_01/_gid001188701_01_0094.htm
http://www.dbnl.org/tekst/_gid001189601_01/_gid001189601_01_0102.htm

(meer…)