Schreef: “Naamregister van de bekendste en meest in gebruik zynde Nederduitsche boeken, welke sedert het jaar 1600 tot het jaar 1761 zyn uitgekomen, voorheen uitg. door Johannes van Abkoude Nu overz., verb en tot het jaar 1787 verm.” (Rotterdam 1788)

Verwijzingen in José de Kruif

De Kruif noemt hem [blz 108 van Liefhebbers] in verband met het beeld dat Kruseman honderd jaar geleden schetste van de productie in de achttiende eeuw, gebaseerd op dit boek.

Kruseman telde en categoriseerde, en kwam uit op een conclusie die overeenkomt met de trend die De Kruif uit inventarissen haalt: “grote groei van veel soorten van lectuur vooral in de tweede helft van de zeventiende en eerste helft van de achttiende eeuw en daarna nog wel groei, maar in een duidelijk vertraagd tempo ten opzichte van de periode ervoor.” [109] Met even verder een hypothese naar aanleiding van het samengaan van het stokken van de groei en een verdere differentiatie in het aanbod van boekverkopers: “Wellicht vonden na 1750 nieuw categorieën vooral een onderdak bij grootverbruikers van boeken, die in het algemeen een groot deel van de afzet van de boekhandel voor hun rekening namen.” (noot naar Brouwers Lezen en schrijven in de provincie, 227).

Over het grote aantal prekenbundels dat werd uitgegeven in de tweede helft van de achttiende eeuw – het aantal vellen geteld door Bosma in Woorden van een gezond verstand was “bijna tweemaal zoveel als het totale corpus Spectators dat in de hele achttiende eeuw verscheen” (dit gold alleen al voor gereformeerde preken, zo “waren er ook de nodige doopgsgezinde, lutherse, remonstrantse en waalse preken in omloop, om van vertalingen nog maar te zwijgen”. Anderzijds zouden de spectatoren theoretisch een veel hogere oplage kunnen hebben gehad, iets waardoor Bosma moet toegeven dat deze tijdschriften ook best populairder kunnen zijn geweest. [140]) Kruseman leidt uit Arrenbergs boek af dat er “boven onze republiek een zware wolk van geestelijke hoovaardij” hing, “die nu en dan ook in vlokken van leerredenen neerneeuwde” [Kruseman, Aanteekeningen betreffende den boekhandel , 152, geciteerd in De Kruif, 140.

De laatste verwijzing in De Kruif gaat over de prijs van een prekenboek van Van der Kemp. [143]

Pagina's: 1 2

One Response to “Reinier Arrenberg (boekverkoper)”


  1. Intekenlijst voor de Historie van Groot-Brittannië (tekst) - Hume in Holland says:

    […] Arrenberg, Reinier (14) Baalde, J.S. (Amsterdam, 4) Beman, Hendrik (12) Blussé, A en zoon (Dordrecht, 6) Bohn, C. H. (Haarlem, 2) Bosch, Jan (Boekverkoper te Haarlem, 1 ex?)) Bosch, Jacobus (Haarlem?, 8) Botter, Hendrik (3) Braam, Pieter van (Dordrecht, 3) Bulderen, H. van (Zutphen, 2) Burgvliet, Jacobus (7) Corbelyn, Th (Vlissingen, 2) Entrop, P. J. (Amsterdam, 2) Groenewoud, Abraham (Groningen, 1?) Hogeveen, Junior, C. van (Leiden, 1) Hoorn, A. J. van (Zutphen, 1) Ippinga, Johannes (Franeker, 1) Kanter, Jakobus (Zierikzee, 1) Klipping Kok Kroe, Albert van der (Amsterdam, 1) Kruyff, F. de (Amsterdam, 1) Lee, Jan van (Haarlem 1) Losel, Weduwe J (Delft 1) Losel, Ph (10) Losel, Andreas (4) Paddenburg, A. van (Utrecht, 1) Sas, H. (Middelburg, 1) Schmidt, L. (Schiedam) Smithof (Nicolaes – voorwoord, 6) Stael (Gouda) Stanhoffius, J (Amsterdam, 1) Thoorn, P. O. van der (Zierikzee, 5) Yntema en Tielboel (Amsterdam, 2) […]

Leave a Reply