Inleidende opmerkingen:

Het exemplaar dat ik geleend heb uit het PCHH heeft een “Introduction” van EC Mossner.
Hierin staat onder andere dat Humes hele leven draaide om de Treatise, eerst om ‘m te schrijven, daarna om hem begrijpelijk te maken (en af te maken – political discourses = Of Politics en de essays over Standard of Taste and of Theatre (oid) = Of Criticism) en daarna om hem naar de prullenbak te verwijzen.

“Be a philosopher, but, most of all,  be a man”

Aantekeningen bij de tekst:

INTRODUCTION
†¢Â Â Â  Over de huidige stand van de wetenschappen: “even the rabble without doors may judge from the noise and clamour, which they hear, that all goes not well within”. [41]
†¢Â Â Â  Binnen de wetenschap zijn zelfs de beste systemen gebaseerd op vertrouwen, ontbreekt er samenhang en bewijs. [41]
†¢Â Â Â  Not reason, but Eloquence carries the prize. Als je maar kunstig genoeg je extravagante these kunt inkleuren, hoef je niet te wanhopen dat je geen bekeerlingen krijgt
†¢Â Â Â  Van hieruit ook de afkeer van metafysica die bij veel mensen (waaronder geleerden. We verliezen onszelf erin, en alleen skepticisme en een flinke dosis luiheid kunnen je ervan genezen. [42]
†¢Â Â Â  Aan de andere kant: Het is ijdel om te denken dat de waarheid – als ze al binnen het bereik van de menselijke geest ligt – makkelijk te vinden is, terwijl zoveel genieën hebben gefaald.
†¢Â Â Â  “‘Tis evident, that all the sciences have a relation, greater or less, to human nature” “Even Mathematics, Natural Philosophy and Natural Religion, are in some measure dependent on the science of Man; since they lie under the cognizance of men, and are judged by their powers and faculties.” [42] Als we maar begrijpen hoe onze ideeën werken, hoe ons begrip en onze redenaties werken.
†¢Â Â Â  Vooral in ‘natural religion’ valt er een slag te maken, omdat ze niet alleen gericht is op de aard van superieure wezens, maar ook naar onszelf kijkt. We zijn niet alleen de wezens die redeneren, we zijn ook de objecten van die redeneringen.[42-43]
†¢Â Â Â  “instead of taking now and then a castle or village on the frontier, to march up directly to the capital or center of these sciences, to human nature itself; which being once masters of, we may ever where else hope for an easy victory.”
†¢Â Â Â  Naast Natural Religion, Natural Philosophy and Mathematics hebben ook de four sciences of Logic, Morals, Criticism and Politics baat bij de SoM; ze beslaan bovendien alles wat we nodig hebben. [43]
†¢Â Â Â  En als de SoM de enige fundering is voor de andere sciences, dan is de enige solid foundation die we de SoM kunnen geven gebaseerd  op “experience and observation” [43]
†¢Â Â Â  Net als in de klassieke tijd, toen er tussen Thales en Socrates een eeuw zat (van natuurfilosofie naar moraalfilosofie), zo is het het ook niet meer dan normaal dat er 100 jaar zit tussen de vondst van de experimental method of reasoning in deze twee disciplines.  Van Bacon naar (in een noot) Locke, Shaftsbury, Mandeville, Hutchinnson, Butler, &c.[44]
†¢Â Â Â  In andere landen kunnen ze missschien beter dichten of andere kunsten bedrijven, maar dat Reason and philosophy zo goed gaan in Engeland komt doordat daar (en nergens anders) zo’n sterke toleration and liberty is.[44]
†¢Â Â Â  Het is duidelijk dat we niet verder kunnen gaan dan onze ervaringen, en we moeten er dus genoegen mee nemen dat we niet verder kunnen kijken dan onze ervaringen. Het is het tevreden zijn met de eigen onwetendheid die de filosofie het beste kan helpen: “the impossibility of explaining ultimate principles” is een defect van alle arts and sciences – niemand kan verder gaan dan de ervaring. [45]
†¢Â Â Â  Moral philosophy heeft dan nog als extra nadeel dat ze geen experimenten kan bouwen, omdat ze als zodanig de uitkomst beïnvloeden. Het alternatief is “cautious observation of human life, and take them as they appear in the common course of the world, by men’s behaviiour in company, in affairsc and in their pleasures. Where experiments of this kind are judiciously collected and compared, we may hope to establish on them a science, which will not be inferior in certainty, and will be much superior in utility to any other of human comprehension.”[46]
(meer…)