Denkend aan Hume in Holland

Ankersmit over Blom over naturalisme in politieke theorie in BMGN, 1995.

Ankermit: “Op overtuigende wijze verdedigt hij [Blom] de stelling dat de Nederlandse politieke theorie hier een beslissende bijdrage leverde aan de geschiedenis van het politieke denken.”

de Nederlandse politieke filosofie legt de brug tussen het neo-stoicisme van de zestiende eeuw (Machiavelli/Lipsius) en de proto-sociologische politieke filosofie (Schots – Mandeville – Fable of the Bees) anderzijds.

Republiek was een anomalie in de zestiende eeuw, waardoor een uitzonderlijke intellectuele uitdaging ontstond

Cartesianisme en Hobbes’ wijsgerige antropologie werden ingezet en er vormde zich een brug naar een ‘naturalistische’, geseculariseerde politieke theorie die haar basis en fundering uitsluitend had in één of andere omschrijving van de menselijke natuur [1]

Franco Burgersdijk (1590-1635) anticipeerde Humes  ‘reason is … slave of the passions’

Van Velthuysen: halfslachtig om Calvinisten en Remonstranten niet tegen het hoofd te stoten

Pieter de la Court: “interest van Staat” als gids voor de politicus, Machiavellist

Je hebt volgens Blom een ‘idealistische’ politieke theorie  die morele voorschriften biedt (de traditie) en een ‘realistische’ politieke theorie die menselijke passies en menselijke natuur als een gegeven aanvaardt (naturalistisch program)

Maar ook de naturalisten komen in zekere zin tot een ethiek, iets waar Machiavelli (had Isaiah Berlin laten zien) juist geen heil in zag. ’t was niet kiezen tussen altruïsme of egoïsme om tot die politieke ethiek te komen, maar die ethiek zelf was niet in verband te brengen met de politiek.

Dus kwamen Burgersdijk en Van Velthuysen er niet uit: zij probeerden toch een soort ethiek te maken. Pas Spinoza slaagde erin te bewijzen dat je, als je een stukje van je rechten opgeeft, je die terugkrijgt PLUS een aandeel van die macht van het collectief. Hiermee wordt Machiavelli’s stelling dat privésfeer en collectief niet met elkaar correleren verworpen.

Spinoza en Willem van der Meulen worden aangevoerd als ontwikkelaars van dit onmisbare naturalisme

Kossman schreef in 1960 Politieke theorie in het zeventiende-eeuwse Nederland

Met uitzondering van de artikelen die na 1985 in Hume Studies zijn verschenen, staan in deze lijst alle artikelen die enigszins interessant en relevant zijn voor mijn scriptie.

(meer…)

Pagina's: 1 2 3 4 5 6 7

Functies:

• Professor of Intellectual History aan de University of Sussex

Publicaties – gevonden via pdf/doc-search:

• HAAKONSSEN, K. ‘Hume’s Obligations’ , Hume Studies 4, 7-17.
• HAAKONSSEN, K. The Science of a Legislator, the Natural Jurisprudence of David Hume and Adam Smith. (Cambridge, 1981).
• HAAKONSSEN, K. †œNatural Law and the Scottish Enlightenment.† In Man and †œturf-Proceedings of the Canadian Society for Eighteenth Century Studies, 4, edited by D.H. Jory and C. Stewart-Robinson. Edmonton: Academic Printing and Publishing, 1985.
• Haakonssen, Knud (ed.), David Hume: Political Essays. (Cambridge: Cambridge University Press, 1994)
• Haakonssen, Knud. †œMoral Philosophy and Natural Law: From the Cambridge Platonists to the Scottish Enlightenment.† Political Science 40 (1988), 97-110.
• Haakonssen, Knud, Nicholas Phillipson and Quentin Skinner, eds. Political Discourse in Early Modern Britain, ʻIdeas in Contextʼ, recensie in Hume Studies Volume XX, Number 2 (November, 1994) 293-295.

• Schreef in de Cambridge Companion to David Hume – onder redactie van David Fate Norton een stuk getiteld “The Structure of Hume’s Political Theory”. Hier een recensie van Spencer K. Wertz van die bundel.
• Schreef ook in de onder leiding van Broadie samengestelde Cambridge Companion to the Scottish Enlightenment over “Jurisprudence and the Theory of Justice”
• Schreef recent voor Cambridge University Press over Adam Smith en was redacteur van The Cambridge History of Eighteenth-Century Philosophy, met daarin onder andere een bijdrage van dezelfde Norton en Manfred Ká¼hn over ‘The Foundations on Morality’. Hier een recensie van James Harris over deze bundel.

Geciteerd:

• Wordt geciteerd in een noot in dit artikel van Heath over de receptie van Mandeville (Hume Studies 25, 1, blz 230). Hierin wordt ook Hutcheson genoemd, die kritiek had op Mandeville.
• Jonathan Israel citeert uit “The Structure of Hume’s Political Theory” (blz 200) om Hume uit de Radical Enlightenment te houden.
• John Robertson citeert Haakonssen tweemaal in zijn artikel “THE ENLIGHTENMENT ABOVE NATIONAL CONTEXT: POLITICAL ECONOMY IN EIGHTEENTH-CENTURY SCOTLAND AND NAPLES“, The Historical Journal, 40, 3 (1997), pp. 667-697.

Dr. Esther Mijers lijkt vooralsnog meer geïnteresseerd in Willem III en andere zeventiende-eeuwse onderwerpen.

Dept. of History
University of Reading, Whitenights
Reading RG6 6AA, U.K.
e.mijers@reading.ac.uk
Scotland & the Netherlands; intellectual & political history

(meer…)