Leesgenootschappen: P. J. Buijnsters wijdde er in zijn Veertien verkenningen (1984) een hoofdstuk aan. In ʻNederlandse leesgezelschappen uit de 18e eeuw.ʼ beschrijft hij onder meer hoe er aangekeken werd tegen de gezelschappen en hoe patriottische gezelschappen na opheffing terugkeerden als leesgezelschappen.

  • Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (Haarlem 1752)
  • het Bataafsch Genootschap der Proefondervindelijke Wijsbegeerte (Rotterdam 1769)
  • Oeconomische Tak (van de Hollandsche Maatschappij – Haarlem 1777)
  • Felix Meritis (Amsterdam 1777)
  • Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen (Edam 1781)

“men had
behoefte aan informele discussieclubs om van gedachten te wisselen over de nationale taal en literatuur en over economie. Ze maken ook duidelijk waarom in de Nederlandse Republiek rond het midden van de achttiende eeuw eindelijk officiële geleerde genootschappen van de grond konden komen. Toen waren ook regenten overtuigd geraakt van het nut van para-universitaire instellingen en van hen moest het initiatief komen. Het is dan ook geen toeval dat het eerste grote geleerde genootschap van de Republiek, de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen, in 1752 niet werd opgericht in Amsterdam, het politieke en economische zwaartepunt van de Republiek, maar in Haarlem, een van de ernstig door economisch verval en politieke onrust getroffen steden. De stichters rechtvaardigden hun onderneming met een verwijzing naar de achterstand van de Republiek in het oprichten van geleerde genootschappen, de grote betekenis van de natuurwetenschap en de noodzaak de krachten te bundelen om vooruitgang te bewerkstelligen.”
Mijnhardt en Kloeks – Blauwdrukken, blz. 110.

In hoofdstuk 5 zagen we hoe de Schotse filosoof David Hume de kloof tussen de wereld van de
geleerden en die van het belangstellende publiek als een bijzonder schadelijk fenomeen aan de kaak
stelde.(112)

——————–

Literatuur over genootschappen: indexen van prijsvragen.

Titel: De prijsvragen en Verhandelingen van Teylers Tweede Genootschap 1779-1866, (V) : dichtkunde / Nicole M. van Weringh.
Teylers Museum magazijn @Teylers Museum magazijn Vol. 10, No. 4 [= 37] (winter. 1992), p. 8-13
Jaar: 1992
ISSN: 0920-0460
Beschrijving: p. facs., ill., portr.

Database: PiCarta (inclusief Catalogus van de UvA)
Titel: De prijsvragen en Verhandelingen van Teylers Tweede Genootschap 1779-1866. (III): historiekunde / M.A.M. van Hoorn.
Auteur: Hoorn, M.A.M. van.
Citatie: Teylers Museum magazijn @Teylers Museum magazijn Vol. 9, No. 4 (1991), p. 13-17
Jaar: 1991
ISSN: 0920-0460
Beschrijving: p. ill.

Database: PiCarta (inclusief Catalogus van de UvA)
Titel: Pleidooien voor de scheiding van kerk en staat : Teylers Godgeleerd Genootschap en de prijsvraag van 1795 / Simon Vuyk.
Auteur: Vuyk, Simon , 1932-
Citatie: Een veelzijdige verstandhouding Een @veelzijdige verstandhouding p. 348-357, 439
Jaar: 2007
Onderwerp: 1778-1795
Prijsvragen.
Kerk en staat.
Geleerde genootschappen.
Teylers Stichting.
Haarlem (stad) gtt
Beschrijving: p. 348-357, 439
Taal Notitie: In Deel VI: Een brandende kwestie: de verhouding van kerk en staat.

De numismatische prijsvragen van Teylers Tweede Genootschap, 1779-1866 herdruk uit: Teylers Magazijn 34, voorjaar 1982, 9-15.

De prijsvragen en Verhandelingen van Teylers Tweede Genootschap 1779-1866. (II). Natuurwetenschappen / M.A.M. van Hoorn.
Auteur: Hoorn, M.A.M. van.
Citatie: Teylers Museum magazijn @Teylers Museum magazijn Vol. 8, No. 1 (1990), p. 9-13

De prijsvragen en Verhandelingen van Teylers Tweede Genootschap / M. van Hoorn.
Teylers Museum magazijn @Teylers Museum magazijn Vol. 7, No. 3 (1989), p. 7-11

De prijsvragen en verhandelingen van Teylers Tweede Genootschap, 1 / M. van Hoorn.
Auteur: Hoorn, M. van.
Citatie: Teylers Museum magazijn @Teylers Museum magazijn Vol. 7, No. 3 [= 24] (najaar. 1989), p. 7-11

In de UB: http://www.picarta.nl/DB=2.41/XMLPRS=Y/PPN?PPN=125442645

Titel: Inventaris van de prijsvragen uitgeschreven door de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen 1753-1917 / samengest. door J.G. de Bruijn
Auteur(s): Jan Gerrit de Bruijn (1927-2000)
Uitgever: Groningen : Tjeenk Willink
Haarlem : Hollandsche maatschappij der wetenschappen
Jaar: 1977
Collatie: 549 p. : ill. ; 27 cm
ISBN: 90-01-40099-X

heb ik doorzocht, en alleen Kant gevonden n.a.v. zijn Godsbewijs

Hier nog een index, beredeneerd, geen melding van Hume ergens:

Titel: Catalogus van de boekerij der Koninklijke Akademie van Wetenschappen, gevestigd te Amsterdam / [Willem Vrolik … et al.]
Auteur(s): Willem Theodoor Vrolik (1801-1863)
Uitgever: Amsterdam : Frederik Muller
Jaar: 1858-1891
Collatie: 6 dl. ; 26 cm
Annotatie: Delen genummerd: 1. – 1858-1860, 1/1ste stuk nieuwe uitgaaf. -1874, 2. – 1866, 3. – 1876-1881, [4]: register. – 1885, [5]: eerste vervolg, met register. – 1891
Ook beschikbaar in microvorm

Heb ik ook doorzocht: Treatise and Several Essays gevonden.

——————————————–

Felix Meritis

Ook de catalogus van doorzocht

———————————————

Titel: Catalogus der bibliotheek van het Bataafsch Genootschap van proefondervindelijke Wijsbegeerte te Rotterdam
Auteur: Bataafsch Genootschap van proefondervindelijke Wijsbegeerte, Rotterdam. Bibliotheek
Jaar: 1870

Groningen, Bibliotheek der Rijksuniversiteit
Aanwezig bij: Bibliotheek der Rijksuniversiteit
Broerstraat 4, 9712CP Groningen, tel.: 050-3638034
Locatie: ‘MU E 58
Uitleenstatus: niet uitleenbaar / wel inzage / geen fotokopie
Toon beschikbaarheid
Annotatie:

Aanwezig bij: Bibliotheek der Rijksuniversiteit
Broerstraat 4, 9712CP Groningen, tel.: 050-3638034
Locatie: NATGEN D 6
Uitleenstatus: niet uitleenbaar / wel inzage / geen fotokopie
Toon beschikbaarheid
Annotatie:

Maastricht, Stadsbibliotheek Maastricht Afdeling IBL

Titel: Catalogus der bibliotheek van de Maatschapp?: Felix-Meritis
Jaar: 1821

Utrecht, Universiteit Utrecht Universiteitsbibliotheek
Aanwezig bij: Universiteit Utrecht Universiteitsbibliotheek
Heidelberglaan 3, 3584 CS Utrecht, tel.: 030-2536605
Locatie: 000737092
Uitleenstatus: niet uitleenbaar / wel fotokopie

——————————————-
Titel: Catalogus der bibliotheek van de Maatschapp? der Nederlandsche Letterkunde te Leiden / voorw. ondertekend door H.W. Tydeman en J.T. Bodel Nyenhuis
Auteur: Hendrik Willem Tydeman (1778-1863)
Johannes Tiberius Bodel N?enhuis (1797-1872)
Jaar: 1829
3 soortgelijke titels

doorzocht:

Het leeven van D. Hume (834)

Hume, D. (Het leeven van) beschreeven d. hem
zelven en versierd met zijn portrait. Amst. 1777. 8o.
Bladz 17 vv. bevatten: Brieven van A. Smith aan W. Strahan. – Het hierbijbeh. portret ontbreekt.

Geen historie.

——————————————-

Arnhem, De/Bibliotheek Arnhem.
Den Haag, Koninklijke Bibliotheek Documentlevering
Leeuwarden, TRESOAR afd. IBL
Leiden, Universiteitsbibliotheek Leiden Uitleen – IBL
Nijmegen, Radboud Universiteit Nijmegen Universiteitsbibliotheek
Tilburg, Universiteit van Tilburg Universiteitsbibliotheek
Utrecht, Universiteit Utrecht Universiteitsbibliotheek
Aanwezig bij: Universiteit Utrecht Universiteitsbibliotheek
Heidelberglaan 3, 3584 CS Utrecht, tel.: 030-2536605
Locatie: 000737093
Uitleenstatus: niet uitleenbaar / wel inzage / geen fotokopie
Annotatie:

Er zijn gevallen waarin materiaal niet kan worden uitgeleend.

Over dit boek Voorbeeld weergeven The French Revolution: essential readings Door Ronald Schechter – chartier

Uit de catalogus uit 1864 van het Bataviaasch genootschap

alle redevoeringen van FM en C&L zijn te vinden in M. van Hattum, Lezingen en verhandelingen in “Concordia et Libertate” (1769-1806) en “Felix Meritis” (Dep. Letterk.) (1779-1808, 1810-1832, 1865-1873), te vinden in pchh, 113: NED 061.22(492) HAT

One Response to “Genootschappen”


  1. Verhandelingen uitgegeeven door de Hollandsche maatschappye der weetenschappen te Haarlem XXVIII (1790) - Hume in Holland says:

    […] Dit is waarschijnlijk de vraag die ik had gevonden over Kant in de Inventaris van de prijsvragen uitgeschreven door de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen 1753-… […]

Leave a Reply