VI (1762)

 

Index – nauwelijks gebruikt want er waren nog twee paar oversneden pagina’s:

  • “MANDEVILLE (Een der dwaalingen van) uit the Fable of the Bees, wegens het voordeel van de weelde, aangehaald en wederlegd V. bl. 244, 245″

    Aardig is dat in het artikel van De Denker Mandeville juist wordt geprezen om zijn stukken over de voordelen van Weelde (en verkwisting)!

  • “Moderne schryvers, (Veele der) vooral de Franschen, zyn zeer oppervlakkig, en verre beneden de Ouden te stellen. VI. N. 287.
  • Nationaale Karakters (De) van verschillende Volkeren, hangen weinig of niets van het Climaat, maar genoegzaam alleen van zedelyke oorzaken af. V N.265, 266.

    Dit kan toch alleen maar van Hume zijn?! Ben benieuwd!

  • In een stukje over de “(Betekenis van de Naam van) PHILANTHROPE” staat een verwijzing naar een “Berigt wegens de Overzettingen, die hy tot zyn Werk gebruikt heeft, en de Schryvers, die ér aangewerkt hebben, benevens het afscheid van den PHILANTHROPE aan zyne Lezers, en het slot van ’t Werk. VI. N. 326
  • “TEMPLE (Aanmerkingen van) over de verschillende Geaardheeden van Zoldaaten en Kooplieden. V. bl. 350.
  • “VOLTAIRE kreeg een zeer byzonder antwoord van den Engelschen Digter CONGREVE. V. bl. 230”

 
Boekenlijst
Deel VI gaat vergezeld van een lijst met Werken die “By de Uitgevers van den Philantrope [sic]” zijn “gedrukt of te bekomen”

Hierop staan heel veel uit het Engels vertaalde werken (20 uit 31, andere werken zijn uit het Frans, Duits of Grieks en dan zijn er nog 5 oorspronkelijke NL-talige) waaronder:

Verhandeling over de OPVOEDING DER KINDEREN door John Locke, van nieuws uit eht Engelsch vertaald naar den Elfden Druk, door , en vermeerderd met eenige Aantekeningen en het Leven van den Schryver. In Octavo.

Verwer vertaalde ook nog:
1 “Historie van het Verlanten en Gelukkige Weeskind CHARLOTTE SUMMERS, geschreven in den smaak van den Vondeling Thomas Jones”
2 “AANMERKINGEN OVER DE BEKEERINGE EN HET APOSTELSCHAP VAN DEN H. PAULUS, in een Brief aan den Heere Gilbert West, Schildknaap”
en was hiermee de enige vertaler uit het Engels die met naam genoemd werd. Frans de Haas deed een Frans stukje.

Enkele andere titels:
“HET RECHT GEBRUIK DER HISTORIEN, benevens eene Staatkundige Schets van den Toestand en de Geschiedenissen van Europa, tot op de Utrechtsche Vrede van het jaar 1713, in Negen Brieven, waar by eene Verhandeling over de Letter-Oeffeningen in een Ampteloos Leven, en een Vertoog over de Ballingschap, uit het Engelsch van de Heere HENRY ST. JOHN, LORD BOLINGBROKE, vertaald. Groot Octavo. f 1:14: – ”

Is dat duur? Zo te zien niet heel duur, het lijkt een gemiddelde prijs. Een HISTORIE DER PAUSEN in Quarto, V Deelen kostte maarliefst f 17.10.

“VERDEEDIGING van den Heere ARCHIBALD BOWER, Schryver van de Historie der Pausen, behelzende deszelfs Leven en een Bericht van het Geschil tusschen hem en de Roomsch-gezinden, uit het Engelsch vertaald. Quarto. f 2 : 5 : – ”

Stukjes

  • … is het genoemde stukje van Fontenelle, waar op de laatste pagina Boyle nog wordt genoemd
  • in stukje 285, o.a. over zedigheid wordt er verwezen naar “de geestige POPE” en zijn Gedagten over verscheiden onderwerpen
  • in stukje 287 over de Moderne Schryvers worden Eutyches, Rapin, Le Fevre, Bouhours en Lollin genoemd en daarna het “natuurlijk vernuft” van Montagne. Ook de hertog DE ROCHEFOUCAULT, la Bruyere, Saint Evremond, Cervantes’Don Quixot. Rapin wordt “de meest beroemde onder hen” genoemd, Menage, Bossu, Brumoy, Fenelon, Racine, Corneille,
  • in stukje 292 wordt een reisbeschrijving gegeven van tripjes naar Londen en enkele Hollandse steden, door een dienaar C.A.
  • 295 en 296 zijn gebruikt voor de vertaling van Voltaires Micromegas
  • 299 gaat over iemand die bij de Vrijmetselaars was en zich afvroeg wat voor mensen het precies waren
  • 318 is nog een stukje met Fontenelle in het achterhoofd – motto is van hem iig: “Ce sont les passions, qui font; & qui defont tout”
  • 320 – stukje van iemand die de GODSDIENST als door moderne geneesheren verwaarloosd geneesmiddel aanprijst

 

Stukje 326, sluitstuk met mededelingen over de Vertaling

Behalve de gemelde Periodique Papieren

[den ADVENTURER, Gentleman’s Magazin, The World, The Connaisseur, The Library wp]

, zyn er ook noch andere stukken van uitheemsche Schryveren in dit werk overgebragt. Dus is het Ontwerp van een Satyrisch Woordenboek in No.52.53.54. uit het Hoogduitsch van de heer RABENER nagevolgd. In de twee laatste Deelen zyn verscheidenen Vertallingen uit HUME, VOLTAIRE, FONTENELLE, en zeker nieuw Werkje, Bigarrures Philosophiques genaamd, te vinden; welke allen medegedeeld zyn. De Vertaaler van die stukken heeft zich niet naauwkeurig aan het oorsprongkelyke gehouden; maar dezelven in tegendeel, naar den smaak en het Karakter van onzen Landaard geschikt; zo als men onder anderen uit de vergelyking van de Micromegas van VOLTAIRE met het 295ste en 296ste deezer Vertoogen kan bespeuren. In het overzetten der Engelsche Papieren, waar van ik straks gemeld heb, heeft men nu en dan dezelfde vryheid genomen; doch veelen van deezen zyn woordelyk vertaald.”

De vraag is echter: door wie? Aannemelijk zou zijn dat het den Jongen Philanthrope zelf is geweest, die de stukjes uit de Engelse periodieken grotendeels voor zijn rekening heeft genomen, omdat hij aangeeft dat hij vanaf het vierde deel het bestuur in handen had en zelf veel vertaalde. Ondertekend met L. A., O.A., I. A. of C.A. (of geldt dit alleen voor stukken uit de adventurer?)

Pagina's: 1 2 3 4 5 6

One Response to “De Philanthrope (Amsterdam 1756-1762)”

  1. 22:30, 8 juli, 2009 р.
    Simon Stijl, Verlicht historicus - Hume in Holland says:

    […] is BATAVUS trouwens het pseudonym van Simon Stijl. Deze naam zijn we ook al tegengekomen in de Philanthrope. Maar hij zal niet de enige zijn geweest die zich “Bataaf” genoemd heeft, bovendien is er […]

Leave a Reply