Over de recente historiografie
 Kloek en Mijnhardt hebben in 1800: Blaudrukken voor een samenleving, ten onrechte, vindt Velema, de nadruk op het sterke politieke element in het achttiende-eeuwse discours en de nationale identiteit geprobeerd te “marginaliseren”.[24]
Het is volgens Velema onmogelijk om tot één definitie van republicanisme te komen die gold voor de ingezetenen van de Republiek in de achttiende eeuw. Republicanisme is als term sowieso erg lastig te vangen en er is dan ook geen concensus te vinden in de debatten die in de afgelopen jaren zijn gevoerd, aldus Velema. Vroegmodern republicanisme werd soor sommigen vooral gezocht in de instituties en constituties, later is het veel meer een morele kwalificatie geworden, zoals we bij Forster zien. De nadruk heeft bovendien vooral gelegen op Italië in de Renaissance, zeventiende-eeuws Engeland, en laat-achttiende-eeuws Frankrijk en Amerika. Over de Nederlandse en Zwitserse ervaringen is dus veel minder geschreven.
Ernst Kossman bracht in zijn essay “Dutch Republicanism” de theorieën uit Venturi’s Utopia and Reform met die uit Pococks The Machiavellian Moment(1975) samen in zijn studie naar de aard van het republicanisme in de Republiek, maar kwam tot de conclusie dat het republicanisme te dynamisch en hervormingslustig was om in het beeld van Venturi te komen, en teveel bezig met andere menselijke eigenschappen naast de politieke deugden om in Pococks ‘civic humanism’-verhaal te passen.[27] Sinds Kossman is er niemand opgestaan die de algemene observaties van Kossman heeft opgevolgd met een gedetailleerder onderzoek. Het boek van Velema is dan ook bedoeld om hier een bijdrage aan te leveren.
De essays van Velema zijn deels geïnspireerd op de political languages-methode van de Cambridge School. Andere zijn meer gericht op de veranderingen van de betekenis van sleutel-concepten, zoals dat in de Begriffsgeschichte gebeurt. Maar ook receptiegeschiedenis komt aan bod (Montesquieu) en een analyse van het inzetten en aanpassen van bestaande Europese thema’s voor eigen gebruik.
Velema’s boek is dan ook gericht op het laten zien van de veelzijdigheid van het republicanisme in de Republiek.

Mogelijk bruikbare bronnen:

  • Grondwettige Herstelling, van Nederlands Staatswezen zo voor het algemeen Bondgenootschap als voor het Bestuur van elke byzondere Provincie; geschikt om het voornaam doelwit aan te toonen, waar toe de poogingen van goede regenten en de requesten van vaderlandslievende burgers moeten strekken, 2 delen (Amsterdam 1784-1786) – ‘één van de belangrijkste teksten die voortkwam uit de Patriottenbeweging’
  • Verhandeling van de Vryheit in den Burgerstaat – door Lieven de Beaufort in 1737 (te vroeg dus eigenlijk)
  • Onderzoek der Oorzaaken van de Opkomst, het Verval en Herstel, der Voornaamste Oude en Hedendaagsche Volken, 6 delen (Utrecht 1781-1784) – van Cornelis Zillesen

Pagina's: 1 2 3 4 5 6

Leave a Reply