3 mrt, 2009
Wyger R. E. Velema, Republicans (2007) – Inleiding
Geplaatst door Willem in de categorie: LiteratuurReacties (0) Tags: Batavus, E. H. Kossman, Montesquieu, republicanisme, Simon Stijl, Velema
Buitenlanders observeren
Wel interessant, maar iets minder relevant. Velema noemt de Engelse Temple, de Italiaanse jezuiet Leti – die, en daarin moet Velema Jonathan Israel gelijk geven, de Republiek tot een politiek ideaal verhief, Pilati (Lettres sur la Hollande) en Voltaire, Montesquieu en Diderot.
Al deze heren gebruikten op grote schaal Temples, Guicciardinis en Parivals reisbeschrijvingen, in plaats van zelf even op onderzoek uit te gaan.[18]
Iemand die nieuwe thema’s aansneeld was Antione la Barre de Beaumarchais, die al in 1738 de spectatoriale trend herkende, en dan ook bekend was met Justus van Effens werk. La Barre prees de vrije meningsuiting en de vrijheid die de inwoners van de Republiek in het algemeen genoten.
Diderot, die dus wel herkauwde, bestreek deze ouwe koek in zijn (veel later gepubliceerde) Voyage en Hollande overigens met een dikke laag republikeins gedachtegoed, en deed hierin bovendien een voorspelling die in de late jaren ’80 van de achttiende eeuw uit zou komen: weg met die quasimonarch, de stadhouder[20], want anders is het slaverij voor de Nederlanders.
Mirabeau greep de herstelling van de macht van Willem V aan om Aux Bataves sur le Stadhouderat (1788) te schrijven, waarin hij, naast een vroege verklaring van de rechten van de mens, ook een vlammend betoog hield over de strijd van de “oudste van de vrije naties”, de Republiek, om de ware republikeinse vrijheid te vinden.[22]
Tenslotte noemt Velema nog Georg Foster, een Duitse geleerde en reiziger, die met Alexander von Humboldt door de Republiek was getrokken. Belangrijkste thema in zijn Views of the Lower Rhine was het nationaal karakter van de Nederlander, vol van “republikeinse deugd” en “onuitwisbare (hmmm – ineradicable) liefde voor vrijheid en vaderland”. Vooral de manier waarop de oude republikeinse soberheid (hmmm – simplicity) en deugdzaamheid nog altijd te vinden was in Nederland, en de manier waarop dit republicanisme het beste in het individu boven bracht wist Forster te waarderen.[23]