19 feb, 2009
José de Kruif
Geplaatst door Willem in de categorie: Lezers, LiteratuurReacties (0) Tags: Boekhandel, De Kruif, Den Haag, receptie-onderzoek
1.5
Samenvattend over de lezers:
– “het potentiële publiek voor boeken bestaat uit in principe de gehele bevolking” [17] Mensen kunnen zich immers laten voorlezen. Tegelijkertijd wijst boekenbezit ook “niet perse op de behoefte om kennis te nemen van de inhoud”. Soms als totem, betaalmiddel. José de Kruif gaat echter ook uit van een lezende tekstenbezitter
– Hoewel in 1750 de eerste bieb werd geopend bleven de “mogelijkheden tot geïnstitutionaliseerd lenen van boeken”tot ver in de achttiende eeuw schaars. Het publiek moet dus gezocht worden in de draagkrachtige bevolkingsgroepen. Ook moeten ze de tijd hebben, maar dat valt niet te achterhalen
– De Kruif suggereert ook dat het economisch verval een grote groei van het aantal lezers – wanneer wordt uitgegaan van inkomen als belangrijke voorwaarde voor boekenbezit/consumptie – nergens ‘vandaan te halen valt’. [17-18]
– Den Haag had een gemiddeld hoger inkomen per hoog, maar de rijkdom was nóg geconcentreerder dan in andere steden. Plumbs theorie – over een groeiende middenklasse met meer bestedingsruimte – gaat dus niet op. [18]
– wél denkbaar dat aspiratiemotieven’ een grotere rol gaan spelen [18] en ook dat er meer goedkopere uitgaven verschenen die dat mogelijk maakten – ‘gesunkenes Kulturgut’
– fictie wordt door alle bevolkingsgroepen gelezen, wel misschien titels die eerst door de elite en daarna door de minder koopkrachtige burgers worden gelezen. Volgens Bourdieu zouden er dan nieuwere, exclusieve werken worden gelezen door de elite [18]
– volkslectuur is blijkbaar een moeilijke term. de bibliothèque bleue, goedkope uitvoeringen, was wel erg gevarieerd en bevatte naast veel van dat soort verkorte/vereenvoudigde versies van ‘geleerde’ voorgangers ook veel boeken die vrij snel na verschijnen al in die uitvoering uitkwamen. volgens chartier was de middenklasse minder geneigd zich van het genre af te keren dan de elite. [19[
– lezen om sociale redenen is modegevoeliger. ‘vogue’ onderwerpen en genres [19]
– referentiegroepen (waarbinnen je je wilt lezen) kunnen naast aspiratiegroepen ook ‘peer’-groepen zijn. “Eisenstein beschrijft in
– correspondentie en andere traditionele methodes om ideeën over te dragen bleven bij vakkennis echter een grote rol van betekenis spelen. demonstraties waren belangrijk voor technologische vooruitgang, evenals persoonlijke contacten, praktische ervaring en economische ontwikkeling. via Houston en Cipolla
– professionalisering aan de hand van special(istisch)e boeken/lectuur – zoals bij predikanten (Peter van Rooden) [20-21]. dit soort conclusies zijn “veelbelovend”, aldus De Kruif, maar zegt meer over de ontwikkelingen binnen de beroepsgroep dan over het eventueel verdwijnen van orale instructiemethodes. [21]
– Lezen als vrijetijdsbesteding is moeilijk te categoriseren omdat titels op onverwachte plekken opduiken.