In Bilderdijks adversaria (wat dat ook zijn – notities?) komen we Hume tegen:
IV, 121a Hume
II, 105b Hume – Critical Review
III, 40 Hume – History of England

Waarbij het gaat om

Adversaria II/b in de collectie Leeflang
Adversaria III/a in de collectie Leeflang
Aversarie IV/a in de colelctie Leeflang

ter vergelijking:

Bayle had iets van 20 notities
Burnet 2
Cicero 100+
Homerus en Horatius 50
Leibniz 20
Kant 7
Lessing 50
Loce 8
Malebranche 3
Marmontel 3
Monesquieu en Montagne 5
Mendelssohn 7
Priestly 1
Pope 15
Rouseau 12
Spinoza 2
Shakespeare 50
Voltaire 30
Wolff 4

En dan de catalogus:

Een religieus/theoretisch werk (DNR?)

Pagina 86, nummer 183 van de catalogus librorum, die volgens van Eynatten vervuild zou zijn en niet representatief voor het boekenbezit van Bilderdijk
De catalogus die dat wél is, aldus van Eijnatten in de “Ten Geleide, heeft ‘m niet.

In het boekje “Bilderdijks boekenwijsheid” wordt door J. Roelevink in het essaytje “Als op den rechterstoel van ’t heelal: De vakhistoricus Willem Bilderdijk en zijn boekenbezit” (11-18). op bladzijde 15 gerept van de grote afwezigen in Bilderdijks ‘eerste’ historische bibliotheek: Hume, Gibbon, Iselin, Condorcet, Raynal, maar ook de meer gematigde William Robertson. Wel weer Mosheim in ’t bezit.

En de Dictionaire Historique en Voltairese geschiedenissen.

[Bilderdijk zou met Kinker, aldus L. Engelfriet in “Bilderdijks filosofische biblitoheek” (41- 52) bladzijde 48, over de grond van het natuurrecht gediscussieerd heeft, waarbij Bilderdijk aanvankelijk in de geest van Spinoza redeneerde: het komt door de behoeftes zelf.

Het gaat blijkbaar om de Dialogues concerning natural religion [blz 49] in 1797, die “als een theologisch werk wordt gekwalificeerd” “ik veronderstel dat Bilderdijk de vrijdenkher Hume, die meende dat de zelfstandig denkende mens aan de rede voldoende heeft en om goede te handelen geen religieuze motieven behoeft, zeker niet tot de ware wijsgeren gerekend zal hebben [49]

Leave a Reply