19 nov, 2009
Vertalingen in Duitsland (Gawlick/Kreimendahls ‘Umrisse’)
Geplaatst door Willem in de categorie: Hume-uitgaven, LiteratuurReacties (0)
PHILOSOPHICAL ESSAYS CONCERNING HUMAN UNDERSTANDING (1748, pas in 1758 EHU)
werd uitgegeven als tweede deel van de Vermischten Schriften: “Philosophische Versuche á¼ber die menschliche Erkenntniss von David Hume, Ritter.”
Wolffiaan Sulzer was de uitgever, maar G&K argumenteren dat hij niet de vertaler was: hij zegt immers dat hij ‘de vertaling hem van goeder hand zugekommen is’ en dat hij hem gecontroleerd heeft met het Urschrift -> maar hij kan dit natuurlijk gewoon gezegd hebben om zijn positie te beschermen? alhoewel hij dan niet de controle zou hebben genoemd.
Waarom zou een Wolffiaan het uitgeven: omdat elke wijze een twijfelaar zou moeten hebben, die hem aan z’n mouw kan trekken wanneer er tegen zijn zaak nog voldoende twijfel mogelijk is. Maar waarschijnlijk belangrijker was de stijl van Hume, die volgens Sulzer tot voorbeeld van de Duitse filosofen zou mogen dienen. Want waar Wolff en Leibniz de belangrijkste geheimen over de menselijke natuur al grotendeels beantwoordbaar maakten, bleven deze mooie resultaten slechts voor geleerden leesbaar. Mar aangezien deze efilosofie iedereen aanging moest zij op lichte manier begrijpelijk worden gemaakt. De goede smaak zou hiermee en beetje worden aangekweekt in dit stuk van de wetenschap [geciteerd op 21] -> 21n zegt dat alleen al zijn vertrouwen in de ratio om die geheimen op te lossen aantoont dat hij Hume nooit écht gevolgd kan hebben in zijn skepticisme.
De Anmerkungen van Sulzer hebben niet de weerlegging van Hume als doel, maar legt hiervoor een basis, gaat er soms mee aan Humes thesen voorbij. Alles wordt vanuit het Wolffianisme beredeneerd [22] Een commentaar uit 1781 is dan ook dat het fijn was geweest als Sulzer werkelijk Humes werk bestudeerd had.
tweede vertaling van EHU
David Humes Untersuchung á¼ber den menschlichen Verstand. Neu á¼bersetzt von W. G. Tenneman nebst einer Abhandlung á¼ber den philosophischen Skepticismus von Herrn Professor Reinhold in Jena. Jena 1793.
(waarschijnlijk vertaalt naar de tweedelige uitgave van de Essays and Treatises on Several Subjects uit 1784) [23] Tennemann noemt twee redenen: Allereerst dat het één van de 4 mogelijke filosofische systemen in een bondige en volledige bewerking van zo’n goede filosoof als Hume is. Ten tweede dat het de “Veranlassung” oorsprong is van de Transzendentalphilosophie / de Kantiaanse revolutie.
Andere vertaling was verouderd en niet bevredigend, qualitá¤tsmá¤ssig.
Vertaalt ook de advertisement, het was Tennemann dus duidelijk dat hier de daadwerkelijke theorie van Hume te vinden zou zijn