19 nov, 2009
Vertalingen in Duitsland (Gawlick/Kreimendahls ‘Umrisse’)
Geplaatst door Willem in de categorie: Hume-uitgaven, LiteratuurReacties (0)
.1
TREATISE
Treatise verscheen in Duitse vertaling van Ludwig Heinrich Jakob (filosofieprofessor in Halle en Kantiaan) uiteindelijk in 1790, 1791, 1792 [15]
– er was ook nog geen Franse vertaling, en dus bleven de thema’s die alléén in de Treatise ter sprake komen buiten de discussies: hieronder onder andere
- leer van ruimte en tijd
- grote delen van zijn substanzkritik
- niet op de laatste plaats de kwestie van persoonlijke identiteit
bespreekt vervolgens de inleiding van de editie van Jakob: niet zozeer de in de Enquiries ontbrekende delen zijn voor hem van belang, maar veel meer het feit dat het gezien kan worden als die ‘entfernte Ursache der gegenwá¤rtigen Bewegungen in der philosophischen Welt’, waarmee hij op het Kantianisme doelt, auldus Gawlick [geciteerd op 16]. Maar het is wel meer van historisch belang aangezien Kant hem heeft weerlegd.
Tweede en derde deel, met praktische filosofie, komt ‘plausibeler voor’.
Maar zijn theorie van de zedelijkheid is verkeerd. [16]
elegante maar niet geheel betrouwbaar de vertaling (aldus een commentaar uit 1792)[17]
Zijn vertaling is – wat boek 1 betreft – echter ook soms een compilatie uit het ‘jugendwerk’ en de eerste enquiry, omdat de vertaler dacht Hume een dienst te bewijzen door de omwerkingen uit bijvoorbeeld de essays ook te verwerken, alsof het door hem zelf verbeterd was.
Interessant wel, want Hume wilde dat de Treatise juist vergeten werd met de Enquiries en de Essays. Aldus zijn Advertisement[17]
Een echte verbetering naar Humes zin kon dus niet:
– schrapt inleiding van de Treatise, begint met eerste stuk uit Enquiry. Delen I en IV worden door II en III van de Enquiry omgeruild. Hiermee ging hij niet alleen in tegen wat Hume wou, maar doet iets met de ‘Systematische Einheit’ en ‘Gesamtkomposition’ -> van de Science of Man is bijvoorbeeld niets te lezen. [17-18]
Nu is het misschien een onbetrouwbare vertaling, maar naar 18e eeuwse begrippen was het een bewonderenswaardige onderneming, helemaal als je bedenkt dat Jakob de tekst al als overbodig beschouwde. [18]