{"id":430,"date":"2009-01-21T00:22:17","date_gmt":"2009-01-20T22:22:17","guid":{"rendered":"http:\/\/hume.doesntexist.org\/\/?p=430"},"modified":"2009-01-21T14:32:08","modified_gmt":"2009-01-21T12:32:08","slug":"430","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archief.somtijds.nl\/hume-blog\/?p=430","title":{"rendered":"Brouwer over boekverkopers in Zwolle"},"content":{"rendered":"

Aantekeningen bij :
\nBrouwer, Han, Lezen en schrijven in de provincie : de boeken van Zwolse boekverkopers, 1777-1849<\/em> (Leiden 1995).<\/p>\n

Koper David Thomassen a Thuessink kocht bij Tijl in Zwolle voor bijna 400 gulden aan boeken in 11 jaar. (169)<\/p>\n

(auteur van “Aan het Volk van Nederland”, dat in 1781 werd verboden en waar middels een plakkaat over bekend werd gemaakt dat de overheid op zoek was naar de auteur en zijn handlangers (Kruseman’s Aanteekeningen<\/em> 365)!)
\nJoan Derck Van der Capellen had hij ontmoet in de vergaderingen van het Zwolse departement van de Oeconomische Tak. (168)<\/p>\n

Een flink deel van zijn budget was bestemd voor historische werken. Kennis van de geschiedenis, het grote theater van morele exempla, behoorde tot de verplichte intellectuele bagage van een heer van stand. Hij schafte niet de klassieken van de Nederlandse geschiedschrijving aan – vermoedelijk stonden deze thuis al op de plank – maar moderne veeldelige werken van een verlichte signatuur. Voor veertien gulden kocht hij een werk van een naamgenoot: de David met wie Belle van Zuylen in Londen babbelde over roastbeef een plumpudding, de Schotse verlichtingsfilosoof David Hume. Een dergelijk bedrag voor diens ontluisterende Natural History of Religion<\/em>, zal de Zwolse David wel wat zwaar op de maag hebben gelegen. Hij prefereerde dan ook een ander werk, diens proeve van de ‘new cultural history’, de achtdelige Historie van Engeland. <\/p>\n

NOOT Had de burgervader zich laten adviseren door zijn goede vriend Van der Capellen? Deze had dit werk vijf jaar eerder onder handen. In een brief v an 27 juni 1772 schreef hij aan zijn oude studievriend Tydeman: <\/p>\n

‘ik heb Hume hist. of Engl. voor de tweede maal onder handen; ik heb een bezondere agting voor dien schrijver, dien ik geen zwarigheid make den Tacitus van dezen tijd te noemen; daar is in dat werk en schat van staatkunde en wat een Regent meer te weten heeft om een land gelukkiglijk te regeren.’ <\/p><\/blockquote>\n

Met het pyrrhonisme van Hume had ook Van der Capellen niet veel op. Hij vervolgde dan ook met: ‘de godsdienstige begrippen van den schrijver laat ik voor hem zelven over’ (Sillem, Brieven van en aan Joan Derck van der Capellen tot den Pol<\/em>, p. 41)
\n169
\nAndere proeven uit deze school mochten bij hem eveneens op een gunstig onthaal rekenen, bijvoorbeeld werken van de Schotse predikant William Robertson en de Opkomst en bloei van de Republiek der Vereenigde Nederlanden van diens Nederlandse navolger Simon Stijl. De Zwolse burgemeester had voor meer Schotten belangstelling. In 1780 liet hij bijvoorbeeld een werk van de ‘common sense’ filosoof James Beattie van een nieuwe band voorzien. Was het uit de kast getuimeld of had hij dit boek tijdens het lezen ruggelings op de grond laten vallen bij de vertwijfelde uitroep ‘o god, er is geen god’? Dit laatste is niet uitgesloten, want in het betreffende boek, niet zijn luchtige Proeve over het lachen en gelach verwekkende, maar de Nederlandse vertaling uit 1772 van zijn zwaarwichtige Essay on the Nature and Immutability of Truth<\/em>, polemiseerde Beattie heftig met de ‘que sais-je’-implicaties van David Humes even radicale als serene scepticisme.
\nNOOT
\n(op pag 170)
\nBeattie schuwde argumenten ‘ad hominem’ niet en plaatste ‘godly David’ in het gezelschap van notoire ongelovigen als Spinoza en Hobbes. Was Beattie daarom zo populair in de Republiek? Vgl. Mijnhardt, ‘De Nederlandse Verlichting’, p.67,
\n170
\nEen bijzondere voorliefde legde de vaderlandse regent aan de dag voor de werken van Jan Wagenaar. Diens Vaderlandsche Historie, de ‘historie der getergde, verdrukte, herleevende en zegepraalende Vryheid des Vaderlands’, zal hij al eerder hebben aangeschaft.<\/p>\n

Brouwer schreef ook: <\/p>\n

\u02bbSociale idee\u00ebngeschiedenis en bestedingspatronen: de kopers van de Katechismus der Natuur in Zwolle, 1777-1785.\u02bc In: Spektator<\/em> 18 (1988-1989), p. 191-202.<\/a><\/p>\n

\u02bbRondom het boek. Historisch onderzoek naar leescultuur, in het bijzonder in de achttiende eeuw. Een overzicht van bronnen en benaderingen, resultaten en problemen\u02bc, in: Documentatieblad Werkgroep Achttiende Eeuw<\/em> 20 (1988), p. 51-120.<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Aantekeningen bij : Brouwer, Han, Lezen en schrijven in de provincie : de boeken van Zwolse boekverkopers, 1777-1849 (Leiden 1995). Koper David Thomassen a Thuessink kocht bij Tijl in Zwolle voor bijna 400 gulden aan boeken in 11 jaar. (169) (auteur van “Aan het Volk van Nederland”, dat in 1781 werd verboden en waar middels […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[20],"tags":[26,146,150,151,124,148],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archief.somtijds.nl\/hume-blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/430"}],"collection":[{"href":"https:\/\/archief.somtijds.nl\/hume-blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archief.somtijds.nl\/hume-blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archief.somtijds.nl\/hume-blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archief.somtijds.nl\/hume-blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=430"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/archief.somtijds.nl\/hume-blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/430\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":439,"href":"https:\/\/archief.somtijds.nl\/hume-blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/430\/revisions\/439"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archief.somtijds.nl\/hume-blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=430"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archief.somtijds.nl\/hume-blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=430"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archief.somtijds.nl\/hume-blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=430"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}